۱ یک لیوان بردارید و تا نصف آن آب بریزید؛ سپس در حدود نصف استکان روغن مایع به آن اضافه کنید. حال یک قطعه چوب پنبه و یک قطعه آهن داخل لیوان بیندازید. چه چیزی مشاهده می کنید؟ نتیجهی مشاهدهی خود را بنویسید.
روغن روی آب میایستد. وقتی قطعه آهن را میاندازیم، چون آهن خیلی سنگین است، به سرعت از روغن و آب عبور میکند و میرود ته لیوان میافتد. اما چوبپنبه چون خیلی سبک است، روی روغن و آب شناور میماند.
نتیجه: آهن از آب، روغن و چوبپنبه سنگینتر است.
۲ چند قطعهی چوبی، پلاستیکی و فلزّی با شکل و اندازهی یکسان بردارید. حال قطعههای چوبی را روی یک کفهی ترازو و قطعههای فلزّی را روی کفهی دیگر قرار دهید. چه چیزی مشاهده میکنید؟ این عمل را برای قطعههای پلاستیکی نیز انجام دهید و نتیجهی مشاهدهی خود را بنویسید.
وقتی قطعههای چوبی و فلزی (آهنی) را در دو کفه ترازو میگذاریم، کفهای که فلز در آن است پایین میرود، چون آهن از چوب سنگینتر است. وقتی پلاستیک را هم با فلز مقایسه میکنیم، باز هم کفه فلز پایین میرود.
نتیجه: اگر چند جسم هماندازه (مثل هم) داشته باشیم، فلز (مثل آهن) وزن بیشتری دارد و از چوب و پلاستیک سنگینتر است.
۳ مانند شکل، سه قاشق و میله ی چوبی، پلاستیکی و آهنی هم شکل بردارید
الف با یک جسم سنگین مثل چکش بر سر هر سه میله ضربههای یکسانی وارد کنید. چه چیزی مشاهده میکنید؟
ب ابتدا نوک قاشق آهنی را محکم روی قاشق چوبی و پلاستیکی بکشید؛ سپس قاشق چوبی را بردارید و محکم روی قاشق آهنی و پلاستیکی بکشید. چه چیزی مشاهده میکنید؟
الف وقتی با چکش ضربه میزنیم، میله چوبی میشکند و میله پلاستیکی هم ممکن است بشکند یا خم شود، اما میله آهنی هیچ آسیبی نمیبیند و نمیشکند.
نتیجه: آهن بسیار محکمتر و مقاومتر از چوب و پلاستیک است.
ب وقتی قاشق آهنی را محکم روی چوب و پلاستیک میکشیم، روی آنها خط میافتد و خراشیده میشوند. اما وقتی قاشق چوبی را روی قاشق آهنی میکشیم، هیچ اثری روی آهن نمیگذارد و خطی نمیافتد.
نتیجه: آهن بسیار سختتر از چوب و پلاستیک است و به راحتی خراش برنمیدارد.