گزاره های فلسفی زیر، نظر برخی فیلسوفان دربارۀ موضوعات مختلف فلسفی است. اگر دقت کنید، می بینید برخی از آنها اساسی تر و بنیادی تر هستند. این گزاره ها را در ردیف یک و بقیه را در ردیف دو علامت بزنید.
1) انسان ذاتا به زندگی اجتماعی گرایش دارد(مدنی بالطبع است).
2) هستی یک وجود بی انتهاست و حد و مرزی ندارد.
3) اساس حکومت و سیاست را قدرت تشکیل می دهد.
4) زندگی را با امید به آینده بنا کن، زیرا جهان طراحی دقیقی دارد.
5) تاریخ انسان از قانونمندی خاصی پیروی می کند.
6) درک واقعیت های هستی امکان پذیر است.
7) برخی از فضائل اخلاقی ذاتا ارزشمند هستند.
8) قانون علّیت در سراسر عالم جاری و ساری است.
9) موجودات جهان به دو دستۀ زوال پذیر و زوال ناپذیر تقسیم می شوند.
10) راه های مختلفی برای شناخت جهان وجود دارد.
گزارههای اساسیتر و بنیادیتر که مربوط به ریشهی فلسفه (یعنی هستیشناسی و معرفتشناسی) هستند، در ردیف ۱ قرار میگیرند:
۲. هستی یک وجود بیانتهاست و حد و مرزی ندارد. -> ردیف ۱ (مربوط به هستیشناسی)
۶. درک واقعیتهای هستی امکانپذیر است. -> ردیف ۱ (مربوط به معرفتشناسی)
۸. قانون علّیت در سراسر عالم جاری و ساری است. -> ردیف ۱ (مربوط به هستیشناسی)
۹. موجودات جهان به دو دستۀ زوالپذیر و زوالناپذیر تقسیم میشوند. -> ردیف ۱ (مربوط به هستیشناسی)
۱۰. راههای مختلفی برای شناخت جهان وجود دارد. -> ردیف ۱ (مربوط به معرفتشناسی)
سایر گزارهها که کاربردیتر بوده و مربوط به شاخههای فلسفه (فلسفههای مضاف) هستند، در ردیف ۲ قرار میگیرند:
۱. انسان ذاتاً به زندگی اجتماعی گرایش دارد (مدنی بالطبع است). -> ردیف ۲ (مربوط به شاخهی فلسفه انسان/جامعه)
۳. اساس حکومت و سیاست را قدرت تشکیل میدهد. -> ردیف ۲ (مربوط به شاخهی فلسفه سیاست)
۴. زندگی را با امید به آینده بنا کن، زیرا جهان طراحی دقیقی دارد. -> ردیف ۲ (مربوط به شاخهی فلسفه اخلاق/زندگی)
۵. تاریخ انسان از قانونمندی خاصی پیروی میکند. -> ردیف ۲ (مربوط به شاخهی فلسفه تاریخ)
۷. برخی از فضائل اخلاقی ذاتاً ارزشمند هستند. -> ردیف ۲ (مربوط به شاخهی فلسفه اخلاق)