فکر کنیم و پاسخ دهیم
عهدنامه های استعماری که در دوره قاجار بسته شد چه اثری بر شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه ایران داشت؟
برای مشاهدۀ نقشۀ سرزمین های جداشده از ایران در دوره قاجار به صفحه ٤٢ همین کتاب مراجعه کنید.
حضور ایرانیان در جنگ های ایران و روس و رو به رو شدن با یک قدرت شبه اروپایی سبب جلب توجه حاکمان و نیز مردم ایران به پیشرفت های اروپا شد و با ایجاد این ذهنیت که ایران از دنیای مدرن عقب مانده است و دلیل اصلی این عقب ماندگی حاکمیت قاجاراست، سنگ بنای درخواست تغییر گذاشته شد؛ تغییر در سیاست قانون و نهایتا ساختار حکومت که در انقلاب مشروطه نمود یافت. تلاش های افرادی مانند عباس میرزا ، امیرکبیر ،قائم مقام فراهانی و ... در این زمینه گواه این مسئله است. دولتمردان ،بازرگانان و روحانیون به تدریج با غرب آشنا شدند. در روزنامه ها و کتاب ها به مقایسه اوضاع ایران با غرب پرداختند و کم کم نمود این مسئله در هنر، ادبیات و فرهنگ مردم ظهور کرد.