شکل زیر جرم یک سانتی متر مکعب از چند ماده مختلف را نشان می دهد.

الف شما نیز با استفاده از ترازو و استوانه مدرج، جرم و حجم خمیر بازی، میخ فولادی، سنگ مرمر، توپ پلاستیکی، انگشتر طلا، ورق آلومینیمی و وزنه سربی را اندازه گیری، و چگالی آنها را حساب کنید.
برای به دست آوردن چگالی مواد، باید مقدار جرم آنها (برحسب گرم) را بر مقدار حجمشان (برحسب سانتیمتر مکعب، میلیلیتر یا سیسی) تقسیم کرد. رابطه محاسبه چگالی به این شکل است:
چگالی = جرم ÷ حجم (جرم تقسیم بر حجم)
با انجام این اندازهگیریها، نتایج زیر به دست میآید:
خمیر بازی:
جرم: ۸ گرم | حجم: ۴ سانتیمتر مکعب
چگالی: ۲ گرم بر سانتیمتر مکعب (2 = 4 ÷ 8)
میخ فولادی (آهنی):
جرم: ۱۵/۶ گرم | حجم: ۲ سانتیمتر مکعب
چگالی: ۷/۸ گرم بر سانتیمتر مکعب (7/8 = 2 ÷ 15/6)
سنگ مرمر:
جرم: ۶/۶ گرم | حجم: ۳ سانتیمتر مکعب
چگالی: ۲/۲ گرم بر سانتیمتر مکعب (2/2 = 3 ÷ 6/6)
توپ پلاستیکی:
جرم: ۱۰ گرم | حجم: ۱۰۰ سانتیمتر مکعب
چگالی: ۰/۱ گرم بر سانتیمتر مکعب (0/1 = 10 ÷ 100)
انگشتر طلا:
جرم: ۳ گرم | حجم: ۰/۱۵۵ سانتیمتر مکعب
چگالی: ۱۹/۳۲ گرم بر سانتیمتر مکعب (19/32 = 0/155 ÷ 3)
ورق آلومینیمی:
جرم: ۵/۴ گرم | حجم: ۲ سانتیمتر مکعب
چگالی: ۲/۷ گرم بر سانتیمتر مکعب (2/7 = 2 ÷ 5/4)
وزنه سربی:
جرم: ۳۴/۰۲ گرم | حجم: ۳ سانتیمتر مکعب
چگالی: ۱۱/۳۴ گرم بر سانتیمتر مکعب (11/34 = 3 ÷ 34/02)
ب چگالی همه مواد داده شده را روی نمودار زیر رسم کنید.


پ آیا چگالی فلزها با هم برابر است؟
خیر؛ چگالی فلزهای مختلف با هم برابر نیست و با یکدیگر تفاوت دارد. برای مثال، در حجمهای مساوی، طلا بسیار سنگینتر و چگالتر از آلومینیم است.
ت چگالی کدام گروه از مواد نسبت به بقیه بیشتر است؟
به طور کلی، گروه فلزها (مانند طلا، سرب، آهن و جیوه) بیشترین چگالی را در مقایسه با سایر مواد دارند. علت علمی این موضوع آن است که در فلزات، اتمها به صورت بسیار منظم و فشرده در شبکه فلزی چیده شدهاند؛ بنابراین در یک حجم مساوی، مقدار ماده (جرم) بسیار بیشتری نسبت به چوب، پلاستیک، مایعات و گازها جای میگیرد.
ث برداشت خود را از شکل زیر در یک سطر بنویسید.

هر مادهای که چگالی کمتری داشته باشد همواره بالاتر قرار میگیرد (شناور میشود) و مادهای که چگالی بیشتری داشته باشد به سمت پایین میرود (تهنشین میشود). بر اساس این شکل، چوبپنبه کمترین چگالی را دارد (روی آب ایستاده) و جیوه به دلیل داشتن بیشترین چگالی، سنگینتر از بقیه مواد عمل کرده و در کف ظرف قرار گرفته است.