1 معنای واژه «همّت» را در بیت های زیر بررسی کنید.
الف همّت اگر سلسله ای جنبان شود مور تواند که سلیمان شود
وحشی بافقی
ب همّتم بدرقه راه کن ای طایر قدس که دراز است ره مقصد و من نوسفرم
حافظ
الف در مصراع اول که سروده وحشی بافقی است، واژه همت در معنای اراده، عزم، تلاش و پشتکار به کار رفته است.
ب در مصراع دوم که از اشعار حافظ انتخاب شده است، این واژه به معنی دعای خیر، توجه باطنی انسانهای پاک و طلب یاری و راهنمایی معنوی است.
2 در کدام بیت ها، یکی از ارکان جمله حذف شده است؟ نوع حذف را مشخص کنید.
این پرسش به ابیات شعر آزادی در متن درس مربوط میشود. یکی از این موارد در مصراع دوم از بیت سوم یعنی عبارت هر کس نکند قرار دارد که در اصل هر کس فکری نکند بوده و در اینجا نقش مفعول (واژه فکری) به قرینه لفظی حذف شده است. مورد دیگر در انتهای همین مصراع قرار دارد که کلمه اسیر نقش مسند را داشته و به قرینه معنوی حذف شده است، یعنی جمله در اصل به صورت مثل من اسیر است خوانده میشود. علاوه بر این، در مصراع اول از بیت دوم نیز در عبارت گر ببرد، کلمه باد سحر نقش نهاد را دارد که به قرینه لفظی از جمله حذف شده است.