جواب قلمرو ادبی صفحه 31 درس 3 فارسی یازدهم

پایه یازدهم ریاضی فارسی یازدهم فصل 3: در امواج سند

۱ در شعر «در امواج سند» عبارت «دریای خون» دو بار به کار رفته است. منظور از هر کدام چیست؟

مورد اول (در آن دریای خون، در قرص خورشید): منظور آسمانِ سرخ‌رنگِ هنگامِ غروب (شفق خونین) است.

مورد دوم (در آن دریای خون، در دشت تاریک): منظور میدانِ نبرد و دشتِ پر از خونِ کشته‌شدگان است.

2 ابیات زیر را از نظر کاربرد «تشبیه» و «کنایه» بررسی کنید.

ز رخسارش فرو می‌ریخت اشکی / بنای زندگی بر آب می‌دید

در آن سیماب‌گون امواج لرزان / خیال تازه‌ای در خواب می‌دید

آرایه‌های تشبیه:

۱. بنای زندگی: تشبیه بلیغ (اضافی) است؛ زندگی (مشبه) به یک بنا و ساختمان (مشبه‌به) تشبیه شده است.

۲. سیماب‌گون امواج: تشبیه است؛ امواج (مشبه) در لرزان بودن و رنگِ خود به سیماب یا جیوه (مشبه‌به) تشبیه شده‌اند (گون = ادات تشبیه).

آرایه‌های کنایه:

عبارت «بر آب دیدن» در مصراع اول: کنایه از نابود شدن، بر باد رفتن، ناپایدار بودن و در معرض خطر قرار داشتن است.

3 به شعر «در امواج سند» دقت کنید. این شعر از چند بند هم وزن و هماهنگ تشکیل شده است. هر بند شامل چهار مصراع است؛ به این نوع شعر «چهارپاره» یا «دوبیتی های پیوسته» می گویند چهارپاره بیشتر برای طرح مضامین اجتماعی و سیاسی به کار می‌رود و رواج آن از دوره مشروطه بوده و تاکنون ادامه یافته است.

ملک الشعرای بهار فریدون مشیری فریدون توللی سروده هایی در این قالب دارند.

اکنون، نحوه قرار گرفتن قافیه‌ها را در این چهارپاره حمیدی شیرازی به کمک شکل نشان دهید.

در قالب چهارپاره (دوبیتی‌های پیوسته)، در هر بند (چهار مصراع)، فقط مصراع‌های زوج (یعنی مصراع‌های دوم و چهارم) با یکدیگر هم‌قافیه هستند و قافیه‌ی هر بند با بندِ بعدی کاملاً متفاوت است.

شکل قرارگیری قافیه‌ها:

بند اول:

....................................... ....................................... ( ■ )

بند دوم:

....................................... ....................................... ( ▲ )

بند سوم:

....................................... ....................................... ( ★ )

بقیهٔ همین فصل

فصل قبل: قاضی بُست

محتوا مورد پسند بوده است ؟

5 - 1 رای