جواب فکر کنید صفحه 46 درس 3 زمین شناسی (منابع آب و خاک)

این تصاویر را بر اساس دو فاکتور اصلی مقایسه می کنیم:

۱ مقایسه بر اساس نوع چیدمان (آرایش ذرات)

اگر به دو تصویر ردیف بالا (الف و ب) نگاه کنیم، می‌بینیم که اندازه ذرات یکسان است، اما نحوه قرارگیری آن‌ها متفاوت است:

تصویر (الف): ذرات دقیقاً روی هم قرار گرفته‌اند (چیدمان مکعبی). در این حالت، فضاهای خالی بین ذرات در حداکثر مقدار خود قرار دارد. پس تخلخل الف بسیار زیاد است.

تصویر (ب): ذرات در فرو رفتگی‌های یکدیگر جای گرفته‌اند (چیدمان لوزی‌رخ یا متراکم). این آرایش باعث می‌شود ذرات به هم نزدیک‌تر شوند و فضای خالی کمتری باقی بماند. پس تخلخل ب نسبت به الف کمتر است.

۲ مقایسه بر اساس حضور سیمان یا ذرات ریز (ماتریکس)

در ردیف پایین (پ و ت)، همان چیدمان‌های بالا را داریم، اما یک عامل جدید اضافه شده است: فضاهای خالی بین ذرات توسط مواد دانه‌ریز یا سیمان (بخش‌های هاشور خورده) پر شده است.

تصویر (پ): همان چیدمان الف است، اما فضاهای خالی بزرگ توسط سیمان پر شده است. این کار باعث کاهش شدید فضای در دسترس برای آب می‌شود.

تصویر (ت): همان چیدمان ب است که با سیمان پر شده است. این حالت کمترین میزان تخلخل را در بین تمام گزینه‌ها دارد، چون هم چیدمان متراکم است و هم فضاهای باقی‌مانده با سیمان مسدود شده‌اند.

تحلیل استراتژیک برای یادگیری تو:

نظم و آرایش: هرچه ذرات نامنظم‌تر و سست‌تر چیده شوند، تخلخل بالاتر می‌رود (مثل الف).

سیمان‌شدگی: حضور هرگونه ماده پرکننده (سیمان یا ذرات رس) بین دانه‌ها، دشمن تخلخل است و آن را به‌شدت کاهش می‌دهد (مثل پ و ت).