چاقوی گاما (جراحی مغز بدون چاقو) جایگزینی مناسب برای جراحی های سنتی و یا روش هایی است که در آن کل مغز در معرض تابش قرار می گیرد. از این روش در علم روانپزشکی نیز برای درمان وسواس، افسردگی اساسی و اختلالات شدید اضطرابی استفاده می شود. این کار چگونه انجام می شود؟
روش کار «چاقوی گاما» یا جراحی با پرتوهای گاما، بر اساس یک فرآیند فیزیکی بسیار دقیق و حسابشده انجام میشود:
- تولید تابش: در این روش از باریکههای بسیار متمرکز و توانمندی از پرتوهای گاما بهره میگیرند که توسط چشمهی کبالت ۶۰ گسیل میشوند.
- استفاده از کلاهخود هدایتگر: بیمار یک کلاه ایمنی فلزی بر سر میگذارد که سوراخهای بسیار کوچکی روی آن ایجاد شده است.
- همگرایی و تمرکز پرتوها: پرتوهای گاما از این سوراخهای کوچک عبور کرده و دقیقاً روی هدف تعیینشده (مانند یک غده یا نقص در رگهای خونی) درون مغز متمرکز میشوند.
- تخریب بافت هدف: در نقطهی تلاقی این پرتوها، بافت هدف مقدار بسیار زیادی تابش را به صورت یکجا دریافت میکند و در نتیجه تخریب میشود.
- محافظت از بافتهای سالم: از آنجا که هر پرتو به تنهایی آسیبزا نیست، بافتهای سالم مجاور که در مسیر عبور پرتوها قرار دارند، آسیبی نمیبینند و تمام اثر تخریبی صرفاً در نقطه هدف (محل تمرکز پرتوها) اعمال میشود.
مزیت فوقالعاده این روش این است که یک جراحی بدون درد و خونریزی به شمار میآید و اغلب با بیحسی موضعی انجام میگیرد. به همین دلیل، مدت زمان بستری شدن بیمار در بیمارستان بسیار کوتاه است و فرد پس از چند روز به روال عادی زندگی خود بازمیگردد.