1 جزئی یا کلی بودن کلمات زیر را مشخص کنید:
عدد، میدان آزادی، جبرئیل، خیابان، خوشه پروین، خلیج فارس، ابن سینا، این کلاس، نرگس (به معنای نوعی گل)، نرگس (به معنای اسم خاص)
1
عدد: کلی
میدان آزادی: جزئی (اسم خاص یک مکان است)
جبرئیل: جزئی (اسم خاص فرشته است)
خیابان: کلی
خوشه پروین: جزئی (اسم خاص یک مجموعه ستاره است)
خلیج فارس: جزئی (اسم خاص یک مکان است)
ابنسینا: جزئی (اسم خاص یک شخص است)
این کلاس: جزئی (به دلیل داشتن کلمه اشاره «این»، فقط بر یک مورد مشخص دلالت دارد)
نرگس (به معنای نوعی گل): کلی (چون شامل تمام گلهای نرگس میشود)
نرگس (به معنای اسم خاص): جزئی (اسم یک شخص مشخص است)
2 در جملات زیر جزئی یا کلی بودن کلمات مشخص شده را معین کنید:
الف «حافظ»، «حافظ» قرآن بود.
ب خطر سقوط «بهمن»، در «بهمن» زیاد است.
ج «نجف اشرف» و «مرقد امام زادگان» از زیارتگاه های اسلامی هستند.
2 الف حافظ (اول): جزئی (اسم خاص شاعر معروف است) / حافظ (دوم): کلی (به معنای کسی که چیزی را حفظ کرده است و میتواند بر افراد متعددی صدق کند).
ب بهمن (اول): کلی (به معنای توده برف است که مصادیق زیادی دارد) / بهمن (دوم): جزئی (اسم خاصِ یکی از ماههای سال است).
ج نجف اشرف: جزئی (اسم خاص یک شهر است) / امامزادگان: کلی (کلمهای جمع است که بر افراد متعددی در نقاط مختلف صدق میکند).
3 با رسم شکل، مشخص کنید میان دو مفهوم کلی زیر چه نسبتی از میان نسبت های چهارگانه برقرار است؟ شاعر ــ دانش آموز، مثلث ــ دایره، مثلث ــ شکل، فلز مایع ــ جیوه، مثلث ــ مثلث متساوی الاضلاع، پرنده ــ سیاه، شعرــ غزل، موازی ــ متقاطع
3
شاعر ـ دانشآموز: رابطه عموم و خصوص منوجه. بعضی شاعرها دانشآموزند و بعضی دانشآموزان شاعرند.
مثلث ـ دایره: رابطه تباین. هیچ مثلثی دایره نیست و هیچ دایرهای مثلث نیست.
مثلث ـ شکل: رابطه عموم و خصوص مطلق. همه مثلثها شکل هستند، اما همه شکلها مثلث نیستند.
عدد قابل تقسیم بر دو ـ زوج: رابطه تساوی. هر عددی که بر دو تقسیم شود زوج است و هر عدد زوجی بر دو قابل تقسیم است.
مثلث ـ مثلث متساوی الاضلاع: رابطه عموم و خصوص مطلق.
پرنده ـ سیاه: رابطه عموم و خصوص منوجه.
شعر ـ غزل: رابطه عموم و خصوص مطلق.
موازی ـ متقاطع: رابطه تباین. خطوط یا موازیاند یا متقاطع، و مشترکی ندارند.

4 با درنظر گرفتن نسبت های چهارگانه میان مفاهیم زیر، آنها را طبقه بندی کنید :
الف انسان، اسب، گیاه، مرد، زن، پیرمرد، حیوان، پسر بچه، پیر زن، موجودات زنده
ب خراسانی، آسیایی، انسان، تهرانی، کربلایی، اهوازی، آفریقایی، عراقی، مشهدی، ایرانی، خوزستانی
4 برای طبقهبندی، از رابطه عموم و خصوص مطلق استفاده میکنیم تا مفاهیم از دسته بزرگتر (عام) به دستههای کوچکتر (خاص) تقسیم شوند:
الف
موجودات زنده: به عنوان مفهوم عام، شامل «گیاه» و «حیوان» میشود.
حیوان: شامل «اسب» و «انسان» میشود.
انسان: به دو دسته «مرد» و «زن» تقسیم میشود.
مرد: شامل «پیرمرد» و «پسربچه» میشود.
زن: شامل «پیرزن» میشود.
ب
انسان: در این کلمات، دستهبندی اصلی است که شامل «آسیایی» و «آفریقایی» میشود.
آسیایی: شامل «ایرانی» و «عراقی» میشود.
ایرانی: شامل «خراسانی»، «تهرانی» و «خوزستانی» میشود.
خراسانی: شامل «مشهدی» میشود.
خوزستانی: شامل «اهوازی» میشود.
عراقی: شامل «کربلایی» میشود.