عماد و دوستانش برای جشن مبعث پیامبر (ص) شربت آبلیمو درست کردند. در جدول زیر موادی که آنها استفاده کردهاند و مقدار آن داده شده است. اگر این مقدار شربت را در لیوانهایی بریزیم که در هر کدام \(\frac{1}{5}\) کیلوگرم شربت جا میشود، این مقدار شربت برای پر کردن چند لیوان کافی است؟ (راهحل را کامل کنید.)

توضیح دهید که چرا برای به دست آوردن پاسخ باید حاصل عبارت روبهرو را به دست آوریم.
\(\frac{1 + \frac{1}{2} + 3\frac{3}{5}}{\frac{1}{5}}\)
مقدار شربت
\(1 + \frac{1}{2} + 3\frac{3}{5} = 1 + \frac{1}{2} + \frac{\square}{5} = \frac{\square}{10} + \frac{\square}{10} + \frac{\square}{10} = \frac{51}{10}\)
\(\frac{51}{10} \div \frac{1}{5} = \frac{51}{10} \times 5 = \frac{51}{2} = 25\frac{1}{2}\)
بنابراین، این مقدار شربت برای حدود ................... لیوان کافی است.
مقدار مواد لازم را برای ۱۰۰ لیوان پیدا کنید.
۱ توضیح عبارت کسر:
صورت این کسر بزرگ، مجموع جرم مواد اولیه یعنی شکر (۱ کیلوگرم)، آبلیمو (\(\frac{1}{2}\) کیلوگرم) و آب (\(3\frac{3}{5}\) کیلوگرم) را نشان میدهد که در واقع برابر با «کل جرم شربتِ درستشده» است. مخرج کسر نیز نشاندهنده «گنجایش هر لیوان» (\(\frac{1}{5}\) کیلوگرم) است. از نظر ریاضی، برای اینکه بفهمیم یک مقدار کل در چند ظرف کوچکتر جا میشود، باید مقدار کل (صورت) را بر گنجایش هر ظرف (مخرج) تقسیم کنیم.
2 کامل کردن جای خالی در محاسبات (مربعها):
برای جمع کردن کسرها، ابتدا عدد مخلوط به کسر تبدیل شده و سپس مخرج مشترک (عدد ۱۰) گرفته شده است:
\(1 + \frac{1}{2} + 3\frac{3}{5} = 1 + \frac{1}{2} + \frac{18}{5} = \frac{10}{10} + \frac{5}{10} + \frac{36}{10} = \frac{51}{10}\)
3 کامل کردن جای خالی در متن:
پاسخ دقیق محاسبه برابر با \(25\frac{1}{2}\) شده است (یعنی ۲۵ لیوان کامل و نصف یک لیوان). بنابراین:
«بنابراین، این مقدار شربت برای حدود ۲۵ لیوان کافی است.»
4 محاسبه مواد لازم برای ۱۰۰ لیوان:
چون مقدار مواد دادهشده در جدول برای تهیه حدود ۲۵ لیوان است، برای درست کردن ۱۰۰ لیوان شربت، باید مقدار همهی مواد را ۴ برابر کنیم (\(100 \div 25 = 4\)). بنابراین جرم جدید هر ماده به این صورت محاسبه میشود:
شکر: \(1 \times 4 = 4\) کیلوگرم
آبلیمو: \(\frac{1}{2} \times 4 = \frac{4}{2} = 2\) کیلوگرم
آب: \(3\frac{3}{5} \times 4 = \frac{18}{5} \times 4 = \frac{72}{5} = 14\frac{2}{5}\) کیلوگرم