۱ کشاورزی نیمی از زمین خود را گندم کاشت. او نیم دیگر را سه قسمت کرد و در یک قسمت آن جو و در یک قسمت دیگر یونجه کاشت. سپس قسمت سوم را هم نصف کرد و در یک قسمت آن سبزیجات کاشت. او چه کسری از زمین خود را سبزیجات کاشته است؟ از شکل استفاده کنید.

برای حل این مسئله به کمک شکل، مرحله به مرحله پیش میرویم:
۱ بررسی کل زمین:
در شکل میبینیم که کل زمین ابتدا به دو قسمت مساوی (نصف) تقسیم شده است. نیمه سمت چپ به «گندم» اختصاص دارد و ما با نیمه سمت راست کار داریم.
2 تقسیم نیمه دوم به ۳ قسمت:
کشاورز نیمه سمت راست را به ۳ قسمت مساوی (نوار افقی) تقسیم کرده است. برای اینکه بفهمیم هر کدام از این نوارها چه کسری از کل زمین هستند، تصور کنید نیمه سمت چپ (گندم) را هم با کشیدن خطوط به ۳ قسمت مساوی تقسیم کنیم. در این صورت، کل زمین به ۶ قسمت کاملاً مساوی تقسیم میشود. بنابراین، هر یک از قسمتهای سمت راست (جو، یونجه و قسمت سوم) برابر با \(\frac{1}{6}\) از کل زمین است.
3 تقسیم قسمت سوم برای سبزیجات:
کشاورز قسمت سوم (که \(\frac{1}{6}\) کل زمین بود) را دوباره از وسط نصف میکند و در یک نیمه آن سبزیجات میکارد.
4 نتیجهگیری نهایی:
برای اینکه بفهمیم نصفِ \(\frac{1}{6}\) چه کسری میشود، کافی است تصور کنید تمام آن ۶ قسمت کل زمین را از وسط نصف کنیم. در این حالت، کل زمین ما به ۱۲ قسمتِ کوچک و هماندازه تقسیم خواهد شد.
از آنجا که سبزیجات فقط در یکی از این قسمتهای کوچک کاشته شده است، در نتیجه کشاورز \(\frac{1}{12}\) (یک دوازدهم) از کل زمین خود را سبزیجات کاشته است.
(محاسبه ریاضی برای اطمینان: \(\frac{1}{2} \times \frac{1}{3} = \frac{1}{6}\) و سپس \(\frac{1}{6} \div 2 = \frac{1}{12}\))

2 \(\frac{3}{4}\) دانش آموزان یک کلاس در مسابقات دهه ی فجر شرکت کردند. \(\frac{1}{3}\) این تعداد در مسابقه ی عکّاسی راهپیمایی 22 بهمن شرکت کردند. اگر تعداد کسانی که در مسابقه ی عکّاسی شرکت کردند ٨ نفر باشد این کلاس چند دانش آموز دارد؟

برای حل این مسئله به صورت گامبهگام و بدون نیاز به فرمولهای پیچیده پیش میرویم:
مرحله اول: پیدا کردن کسر مربوط به مسابقه عکاسی نسبت به کل کلاس
مسئله میگوید \(\frac{1}{3}\) از آن \(\frac{3}{4}\) دانشآموز، در مسابقه عکاسی شرکت کردهاند. برای اینکه بفهمیم این مقدار چه کسری از کل کلاس میشود، باید این دو کسر را در هم ضرب کنیم:
\(\frac{1}{3} \times \frac{3}{4} = \frac{3}{12}\)
اگر کسر \(\frac{3}{12}\) را ساده کنیم (صورت و مخرج را بر ۳ تقسیم کنیم)، به کسر \(\frac{1}{4}\) میرسیم. (به زبان سادهتر: ما ۳ قسمت از ۴ قسمتِ کل کلاس را در نظر داشتیم. وقتی بخواهیم \(\frac{1}{3}\) (یکسوم) از این ۳ قسمت را برداریم، سهم ما دقیقاً ۱ قسمت از آن ۴ قسمت خواهد شد).
مرحله دوم: محاسبه تعداد کل دانشآموزان
حالا متوجه شدیم که \(\frac{1}{4}\) کل کلاس (یعنی یکچهارم آنها) در مسابقه عکاسی شرکت کردهاند. مسئله به ما گفته است که تعداد این افراد دقیقاً ۸ نفر است.
اگر دانشآموزان کلاس را به ۴ دستهی مساوی تقسیم کنیم و ۱ دستهی آنها شامل ۸ نفر باشد، برای پیدا کردن جمعیت کل کلاس (هر ۴ دسته) کافی است ۸ را ۴ برابر کنیم:
\(8 \times 4 = \mathbf{32}\)
بنابراین، این کلاس در مجموع ۳۲ دانشآموز دارد.
