مفاهیم اساسی
- نظم اجتماعی ....................
قواعد اجتماعی (رسمی و غیررسمی)
ساختار اجتماعی
نظام اجتماعی
جامعهشناسی تبیینی
خلاصه کنید
- جامعه شناسی تبیینی، نظم جامعه را همانند نظم طبیعت می داند
جامعهشناسی تبیینی، نظم جامعه را همانند نظم طبیعت میداند و با استفاده از روشهای کمّی و آماری، به بررسی روابط و «همتغییری» میان پدیدههای اجتماعی میپردازد.
قواعد اجتماعی (اعم از رسمی و غیررسمی) ارتباط ما انسانها را سامان میدهند، کنشهایمان را برای یکدیگر قابل پیشبینی میکنند و امکان مشارکت ما را در زندگی اجتماعی فراهم میآورند.
به ارتباط و پیوند میان پدیدههای مختلف، «ساختار اجتماعی» میگویند؛ این ساختارها و قواعد در درون یک کلِ هماهنگ و سازگار به نام «نظام اجتماعی» قرار میگیرند.
انسانها و جوامع ویژگیهای متفاوتی با موجودات طبیعی دارند؛ جامعه انسانی محصول آگاهی، اراده و کنشهای معنادار است و برخلاف طبیعت، ساختاری جبری و ماشینی ندارد.
به دلیل همین تفاوتهای بنیادین میان جامعه و موجودات طبیعی، روش تبیینی برای شناخت کامل جامعه کافی نیست و استفاده از رویکردهای دیگری مانند جامعهشناسی تفسیری و انتقادی برای فهم درست نظم اجتماعی ضروری است.
آنچه از این درس آموختیم
در این درس آموختیم که قواعد اجتماعی (چه رسمی و چه غیررسمی) به زندگی ما سامان میبخشند و با پیشبینیپذیر کردن کنشها، «نظم اجتماعی» را پدید میآورند.
فهمیدیم که به چگونگی ارتباط و پیوند میان پدیدههای اجتماعی، «ساختار اجتماعی» گفته میشود و مجموعهای که این ساختارها را در یک کلِ سازگار و هماهنگ گرد هم میآورد، «نظام اجتماعی» نام دارد.
با دیدگاه «جامعهشناسی تبیینی» آشنا شدیم و یاد گرفتیم که این رویکرد، نظم جامعه را شبیه به نظم طبیعت میداند و با استفاده از روشهای کمّی و آماری (مانند بررسی همتغییری)، به مطالعه پدیدههای اجتماعی میپردازد.
در نهایت متوجه شدیم که به دلیل ویژگیهای خاص انسان و جامعه (مانند آگاهی، اراده و معنادار بودن کنشها)، روش علوم طبیعی برای شناخت کامل جوامع انسانی کافی نیست و برای درک بهتر نظم اجتماعی، رویکردهای دیگری (مانند رویکرد تفسیری و انتقادی) نیز ضروری هستند.