جواب معنی شعر صفحه 26 درس 3 فارسی نهم (مثل آيینه، كار و شايستگی)

جوانی، گه کار و شایستگی است

گه خودپسندی و پندار نیست

معنی: دوران جوانی، زمان کار، تلاش و نشان دادن لیاقت و شایستگی است؛ زمان مغرور شدن و خیال‌پردازی‌های بیهوده نیست.

چو بفروختی، از که خواهی خرید؟

متاع جوانی به بازار نیست

معنی: اگر عمر و جوانی‌ات را هدر بدهی (مانند کالایی که می‌فروشی)، دیگر نمی‌توانی آن را از کسی پس بگیری؛ زیرا کالای جوانی در هیچ بازاری فروخته نمی‌شود و قابل برگشت نیست.

غنیمت شمر، جز حقیقت مجوی

که باری است فرصت، دگربار نیست

معنی: قدر جوانی را بدان و فقط به دنبال حقیقت و درستی باش؛ زیرا فرصت زندگی فقط یک بار به انسان داده می‌شود و دیگر تکرار نمی‌شود.

مپیچ از ره راست، بر راه کج

چو در هست، حاجت به دیوار نیست

معنی: از راه راست و درست منحرف نشو و به راه کج (کارهای نادرست) قدم نگذار؛ وقتی برای ورود در وجود دارد، نیازی نیست که به سختی از دیوار بالا بروی (وقتی راه درست و منطقی وجود دارد، نباید سراغ راه خطا رفت).

ز آزادگان، بردباری و سعی

بیاموز، آموختن عار نیست

معنی: از انسان‌های آزاده و وارسته، صبر و تلاش را یاد بگیر؛ یاد گرفتن ویژگی‌های خوب از دیگران اصلاً باعث خجالت و شرمندگی نیست.

به چشم بصیرت به خود در نگر

تو را تا در آیینه، زنگار نیست

معنی: تا زمانی که در آیینه وجود و قلب تو زنگار و آلودگی (بدی‌ها) ننشسته است، با چشم دل و آگاهی عمیق به درون خودت نگاه کن و خودت را بشناس.

همی دانه و خوشه، خروار شد

ز آغاز، هر خوشه خروار نیست

معنی: دانه‌ها و خوشه‌های کوچک کم‌کم روی هم جمع شدند و به توده‌ای بزرگ (خروار) تبدیل شدند؛ هیچ خوشه‌ای از همان ابتدا بزرگ و فراوان نبوده است. (اشاره به اینکه موفقیت‌های بزرگ با تلاش‌های کوچک و تدریجی به دست می‌آیند).

همه کار ایام، درس است و پند

دریغا که شاگرد هشیار نیست

معنی: تمام اتفاقات و رویدادهای روزگار برای ما مانند درس و نصیحت است؛ اما افسوس که انسان مانند شاگردی بی‌دقت و سر به هوا است و از این اتفاقات عبرت نمی‌گیرد.