الف عقاید و ارزش های اسلامی چگونه به فرهنگ بشری وارد شدند و فرهنگ اسلامی در مراحل گسترش خود چه دوره هایی را پشت سر گذاشته است؟
عقاید و ارزشهای اسلامی با پذیرش انسانها به عرصۀ فرهنگ بشری راه یافتند و جلوه و نمود تاریخی پیدا کردند.
ب فرهنگ اسلامی در مراحل گسترش خود چه دوره هایی را پشت سر گذاشته است؟
فرهنگ اسلامی در تاریخ گسترش خود چهار دورۀ اصلی را پشت سر گذاشته است:
عصر نبوی: پیامبر اسلام در شرایطی که شبهجزیرۀ عربستان تحت سلطۀ فرهنگ جاهلی و قبیلهای بود مبعوث شدند و با دعوت مردم و سپس تشکیل حکومت اسلامی، موانع سیاسی پیش روی گسترش اسلام را از بین بردند.
دوران خلافت: با وجود اینکه در دوران خلافت اموی، عباسی و عثمانی برخی ارزشها و رفتارهای جاهلیِ قبیلهای دوباره در ساختار قدرت نمایان شد، اما عقاید جهانی اسلام با تلاش عالمان مسلمان از مرزها عبور کرد و به دلیل غنای خود، حتی گروههای مهاجم را درون خود هضم و جذب نمود.
دوره استعمار: دولتهای غربی با تکیه بر قدرت نظامی و صنعتی، جوامع اسلامی را مغلوب ساختند و قدرت استعمارگران با قدرت سیاسی جوامع اسلامی پیوند خورد. در این دوره، استبداد قومی به استبداد استعماری تبدیل شد که برای تأمین نیازهای غرب، چارهای جز حذف مظاهر فرهنگ اسلامی نداشت.
عصر بیداری اسلامی: در برابر سلطۀ غرب، مقاومتهایی با ریشه در فرهنگ اسلامی شکل گرفت و متفکران نسبت به خطرات فراموشی هویت اسلامی هشدار دادند. در این دوره، انقلاب اسلامی ایران به عنوان نقطۀ عطفی برای بازگشت امت اسلامی به هویت الهی خود و آغاز مرحلهای جدید در گسترش فرهنگ اسلام به شمار میرود.