ساعت سمت چپ \(1:55':30''\) را نشان می دهد که می توان آن را به صورت \(1\,\,\,55'\,\,\,30''\) نمایش داد. این عدد را عدد مرکّب می نامند.
1 جاهای خالیِ زیر ساعت ها را پرکنید. عقربه های ساعت سمت راست را هم رسم کنید.


2 یک سلّول در هر 20 دقیقه به دو سلّول تقسیم می شود. اگر در ساعت \(1:20'\) یک سلّول داشته باشیم، زمان تکثیر سلّول های بعدی را بنویسید و الگوی آن را ادامه دهید.
\(1:20'\,\,\,,\,\,\,1:40'\,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \)
\(1:20'\,\,\,,\,\,\,1:40'\,\,\,,\,\,\,2\,\,\,,\,\,\,2:20'\,\,\,,\,\,\,2:40'\,\,\,,\,\,\,3\)
3 اگر شمارش 30 دقیقه، 30 دقیقه را از ساعت \(1:30'\) شروع کنیم، زمان بعدی چگونه به دست می آید؟
الف الگوی عددی آن را بنویسید.
\(1:30'\,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \)
ب الگوهای عددی مربوط به زمان را ادامه دهید.
\(\begin{array}{l}40''\,\,\,,\,\,\,50''\,\,\,,\,\,\,1'\,\,\,,\,\,\,1':10''\,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \\\\1:20':40''\,\,\,,\,\,\,1:20':50''\,\,\,,\,\,\,1:21'\,\,\,,\,\,\,1:21':10''\,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \,\,\,,\,\,\, \ldots \ldots \end{array}\)
عدد بعد از \(1:20':50''\) چگونه به \(1:21'\) تبدیل شده است؟ توضیح دهید.
دقیقه را به علاوه 30 می کنیم.
الف
\(1:30'\,\,\,,\,\,\,2\,\,\,,\,\,\,2:30'\,\,\,,\,\,\,3\)
ب
\(\begin{array}{l}40''\,\,\,,\,\,\,50''\,\,\,,\,\,\,1'\,\,\,,\,\,\,1':10''\,\,\,,\,\,\,1':20''\,\,\,,\,\,\,1':30''\,\,\,,\,\,\,1':40''\\\\1:20':40''\,\,\,,\,\,\,1:20':50''\,\,\,,\,\,\,1:21'\,\,\,,\,\,\,1:21':10''\,\,\,,\,\,\,1:21':20''\,\,\,,\,\,\,1:21':30''\,\,\,,\,\,\,1:21':40''\end{array}\)
شمارش هر 10 ثانبه به 10 ثانیه است در نتیجه با اضافه کردن 10 ثانبه به 50 ثانیه، به زمان 1 دقیقه اضافه می شود و از 20 به 21 دقیقه می رسد.
4 ساعت کلاس \(8:20'\) را نشان می داد. آموزگار گفت: «٢ ساعت و 50 دقیقه بعد به اردو خواهیم رفت.» دانش آموزان تلاش می کردند زمان اردو رفتن را به دست آورند. راه حلّ 4 نفر از آنها را می بینید.

راه حلّ هرکدام از دانش آموزان را توضیح دهید. آیا شما راه حلّ دیگری برای این مسئله دارید؟
توضیح راهحلهای دانشآموزان:
راهحل زهرا (محاسبه ذهنی): زهرا زمان را در ذهن خود مرحله به مرحله جلو میبرد. او ابتدا ۲ ساعت به ۸:۲۰ اضافه میکند که به ساعت ۱۰:۲۰ میرسد. سپس ۵۰ دقیقه را به دو قسمت ۴۰ دقیقهای و ۱۰ دقیقهای تقسیم میکند. با اضافه کردن ۴۰ دقیقه به ۱۰:۲۰، ساعت دقیقا ۱۱:۰۰ میشود. در نهایت با اضافه کردن ۱۰ دقیقه باقیمانده، به زمان ۱۱:۱۰ میرسد.
راهحل زهره (استفاده از محور زمان): زهره همین مسیر ذهنی را روی یک محور زمان پیاده کرده است. او از مبدأ ۸:۲۰ شروع میکند، یک پرش بزرگِ ۲ ساعته انجام میدهد و به ۱۰:۲۰ میرسد. سپس با یک پرش ۴۰ دقیقهای به عدد صحیح ۱۱ میرسد و در آخر با یک پرش کوچک ۱۰ دقیقهای، زمان نهایی ۱۱:۱۰ را روی محور نشان میدهد.
راهحل ستاره (جمع ستونی با انتقال در حین جمع): ستاره زمانها را به صورت ستونی زیر هم مینویسد (۸:۲۰ + ۲:۵۰). او هنگام جمع کردن دقیقهها متوجه میشود که ۲۰ و ۵۰ میشود ۷۰ دقیقه. از آنجا که هر ۶۰ دقیقه برابر با ۱ ساعت است، او ۶۰ دقیقه را به عنوان ۱ واحد به ستون ساعتها منتقل میکند و فقط ۱۰ دقیقه را در ستون دقیقهها مینویسد. در ستون ساعتها مجموع (۸ + ۲ + ۱ ساعت انتقالی) برابر با ۱۱ میشود و به جواب ۱۱ و ۱۰ دقیقه میرسد.
راهحل مریم (جمع ستونی با تبدیل نهایی): مریم ابتدا جمع را به صورت کاملاً ساده انجام میدهد: ساعتها با هم (۸+۲=۱۰) و دقیقهها با هم (۲۰+۵۰=۷۰). حاصل میشود ۱۰:۷۰. او در مرحله بعد نتیجه میگیرد که ۷۰ دقیقه همان ۱ ساعت و ۱۰ دقیقه است؛ پس این ۱ ساعت را به ۱۰ اضافه کرده و به شکل استانداردِ ۱۱:۱۰ تبدیل میکند.
راهحل جایگزین اول: روش جبران (گرد کردن زمان) میدانیم که ۲ ساعت و ۵۰ دقیقه، دقیقاً ۱۰ دقیقه کمتر از ۳ ساعت کامل است.
ابتدا ۳ ساعت کامل به زمان شروع اضافه میشود: ۸:۲۰ بهعلاوه ۳ ساعت میشود ۱۱:۲۰.
چون در مرحله اول ۱۰ دقیقه بیشتر از مقدار واقعی اضافه شده بود، این ۱۰ دقیقه از جواب نهایی کسر میشود: ۱۱:۲۰ منهای ۱۰ دقیقه مساوی است با ۱۱:۱۰.
راهحل جایگزین دوم: تبدیل کل زمانها به دقیقه در این روش تمام زمانها به کوچکترین واحد (دقیقه) تبدیل و در نهایت دوباره به ساعت و دقیقه برگردانده میشوند.
تبدیل زمان شروع: ۸ ساعت برابر با ۴۸۰ دقیقه است (۴۸۰ = ۶۰ × ۸). با اضافه کردن ۲۰ دقیقه، زمان شروع معادل ۵۰۰ دقیقه از آغاز روز است.
تبدیل زمان انتظار: ۲ ساعت برابر با ۱۲۰ دقیقه است (۱۲۰ = ۶۰ × ۲). با اضافه کردن ۵۰ دقیقه، کل زمان انتظار ۱۷۰ دقیقه میشود.
مجموع دقیقهها: ۵۰۰ + ۱۷۰ = ۶۷۰ دقیقه.
تبدیل به ساعت و دقیقه: برای پیدا کردن ساعت، ۶۷۰ بر ۶۰ تقسیم میشود که حاصل آن ۱۱ ساعت کامل و باقیمانده آن ۱۰ دقیقه است. زمان نهایی ۱۱:۱۰ خواهد بود.
5 در یک شهر در روز ١٣ آبان، زمان اذان صبح \(5:19'\) و زمان اذان ظهر \(12:4'\) است. مدّت زمان بین اذان صبح و اذان ظهر در این روز چند ساعت و چند دقیقه است؟ روش شما برای حلّ این مسئله چیست؟ توضیح دهید.
مدت زمان بین اذان صبح و اذان ظهر از قرار زیر است:
\(12:4'\,\,\, - \,\,\,\,5:19' = 6:45'\)
کم کردن زمان اذان صبح از زمان اذان ظهر، مدّت زمان بین این دو زمان را به دست می دهد.