جواب ایستگاه تفکر صفحه 52 درس 4 تربیت دینی نهم (پشت درهای بسته)

همان‌طور که امیرمؤمنان علی (ع) فرمودند، پیروی از هوای نفس باعث «کر و کور شدن» انسان و «خراب شدن عاقبت» او می‌شود. دلیل اصلی این امر را می‌توان در ماهیت «هوس» و تأثیر آن بر «ابزارهای ادراکی» انسان جستجو کرد:

تحلیل کر و کور شدن توسط هوای نفس

پیروی از هوای نفس، قدرت تصمیم‌گیری و درک حقیقت را از انسان می‌گیرد، زیرا:

۱ اختلال در قدرت تفکر و بصیرت (کوری)

هوای نفس مانند یک «ابر تیره» یا «غرق شدن در هوس» عمل می‌کند که مانع دیدن حقیقت می‌شود:

اولویت‌بندی غلط: وقتی انسان به دنبال هوس می‌رود، تنها «لذت زودگذر» را هدف قرار می‌دهد و عواقب دور (عاقبت بد) را فراموش می‌کند. او نمی‌تواند آنچه را که واقعاً به صلاح اوست (تصمیمات بلندمدت)، ببیند.

خود فریبی (ظلم به خود): هوس باعث می‌شود انسان به خودش «ستم» کند و با توجیه اعمالش، حقیقت زشتی کار را نبیند. یوسف (ع) در مقابل پیشنهاد زلیخا گفت: «ستمکاران عاقبت به خیر نمی‌شوند»، زیرا می‌دانست پذیرش گناه، ظلم به خود است.

توهم توانایی: فرد مغرور شده و به جای «خدا»، به «خودش و توانایی‌اش» تکیه می‌کند ، در نتیجه ناامید می‌شود و نمی‌تواند راه درست را انتخاب کند.

۲ انسداد پذیرش کلام حق (کری)

پیروی مستمر از هوای نفس باعث می‌شود انسان «کر» شود و نتواند حرف خیرخواهان را بشنود:

جلوگیری از تفکر در زشتی کار: همان‌طور که زلیخا اقرار می‌کند، «هوا و هوس چشم مرا کور کرده بود و اجازه نمی‌داد به زشتی کارم و به عمق سخن یوسف فکر کنم». این نشان می‌دهد هوس، اولین سد در برابر تفکر است.

بسته شدن گوش به هشدارها: کسی که بر تصمیم غلط خود پافشاری می‌کند (مانند ریحانه که محتوای غیر اخلاقی تولید می‌کند)، دیگر حاضر نیست حرف خیرخواهان (مانند خواهرش رضوانه) را بشنود و در برابر هشدارها مقاوم می‌شود.

هلاکت: امام علی (ع) تأکید می‌کنند که هوای نفس در نهایت فرد را «به هلاکت می‌رساند». این هلاکت نتیجه طبیعی نادیده گرفتن تمام چراغ‌های هشدار دهنده است.

نکتۀ خیلی مهم: در دوراهی‌ها، انسان باید اول از خدا یاری بخواهد و هرگز حتی برای لحظه‌ای «خودش را به حال خودش رها نکند». این تکیه به تواناترین، دل را آرام و اراده را قوی می‌کند.