قرآن کریم سنت های اجتماعی متعددی را به ما معرفی می کند و آنها را سنت های الهی می نامد. همچنین، ما را به شناخت سایر سنت های الهی که در قرآن معرفی نشده اند دعوت می کند.
آیا آن دسته از سنت های اجتماعی که ما آنها را از طریق تجربه و عقل می شناسیم نیز سنت های الهی اند؟
بله، آن دسته از سنتها و قواعد اجتماعی که از طریق تجربه و عقل میشناسیم نیز «سنتهای الهی» محسوب میشوند.
در نگاه توحیدی و بر اساس مبانی علوم اجتماعی در جهان اسلام، سراسر هستی و تمامی قوانینی که بر نظام طبیعت و جوامع انسانی حاکم است، مخلوق خداوند و تجلی اراده و حکمت اوست. خداوند، عقل و حواس (برای تجربه) را به عنوان ابزارهایی شناختی به انسان عطا کرده است تا بتواند پدیدهها و قوانین جهان را درک کند.
بنابراین، هنگامی که انسان با استفاده از روشهای تجربی یا استدلالهای عقلی، قاعدهای ثابت یا سنتّی را در جامعه کشف میکند، در واقع خالق آن قانون نیست؛ بلکه تنها پرده از روی قوانینی برداشته است که خداوند پیشتر برای تنظیم، تدبیر و هدایت جهان اجتماعی مقرر کرده است. به همین دلیل، تمام قوانین حق و سنتهای تکوینی جامعه، خواه از طریق وحی معرفی شده باشند و خواه بشر با عقل و تجربه به آنها دست یابد، ریشه در اراده خداوند دارند و سنت الهی به شمار میروند.