نقش پروتئین ها
پروتئین ها متنوع ترین گروه مولکول های زیستی از نظر ساختار شیمیایی و عملکردی هستند. پروتئین ها در فرایندها و فعالیت های متفاوتی شرکت دارند از جمله فعالیت آنزیمی که در آن به صورت کاتالیزورهای زیستی عمل می کنند و سرعت واکنش شیمیایی خاصی را زیاد می کنند.
بعضی دیگر از پروتئین ها به صورت گیرنده هایی در سطح یاخته ها قرار دارند؛ مثلاً گیرنده های آنتی ژنی در سطح لنفوسیت ها نمونه ای از این پروتئین ها هستند. برخی پروتئین ها مثل هموگلوبین گازهای تنفسی را در خون منتقل می کنند. پمپ سدیم پتاسیم نیز که با آن آشنا هستید، پروتئینی است که در غشا وجود دارد. این پمپ یون های سدیم و پتاسیم را در عرض غشا جابه جا می کند و فعالیت آنزیمی هم دارد. آیا محل های فعالیت و نقش آنزیمی این پمپ را به یاد دارید؟
کلاژن پروتئینی است که باعث استحکام بافت پیوندی می شود. زردپی و رباط مقدار فراوانی از پروتئین کلاژن دارند.
محل فعالیت این پمپ در غشای یاختهها (از جمله یاختههای عصبی) است. نقش آنزیمی آن، تجزیه مولکول ATP (فعالیت آنزیمی ATPase) است. این پمپ با شکستن پیوند فسفات در ATP، انرژی لازم برای انتقال فعال (در خلاف جهت شیب غلظت) را فراهم میکند تا ۳ یون \(N{a^ + }\) را از یاخته خارج و ۲ یون \({K^ + }\) را به داخل یاخته وارد کند.