زندگی انسان ها به ویژه در عرصۀ سیاسی، عرصه انتخاب ارزش هاست. به نظر شما دست شستن از داوری علمی دربارۀ ارزش های سیاسی و اجتماعی چه نتایجی به دنبال خواهد داشت؟
اگر انسانها معتقد باشند که نمیتوان با روشهای علمی و عقلی درباره ارزشهای اجتماعی و سیاسی (مانند عدالت، آزادی، امنیت و...) داوری کرد و درستی یا نادرستی آنها را سنجید، نتایج زیر به دنبال خواهد داشت:
- تسلط قدرت و ثروت: زمانی که علم توانایی قضاوت و تعیین ارزشهای درست از غلط را از دست بدهد، سرنوشت ارزشها به مناسبات قدرت و ثروت سپرده میشود. در این شرایط، هر گروهی که قدرت و ثروت بیشتری داشته باشد، میتواند ارزشها و خواستههای خود را بر جامعه تحمیل کند.
- از بین رفتن ظرفیت انتقاد و اصلاح: اگر نتوانیم با استدلال علمی اثبات کنیم که چه وضعیتی «مطلوب» و چه وضعیتی «نامطلوب» است، امکان انتقاد علمی از قدرتهای سرکوبگر و وضعیت ناعادلانه موجود از بین میرود و جامعه نمیتواند مسیر مشخصی برای اصلاح و پیشرفت ترسیم کند.
- نسبیگرایی و هرجومرج ارزشی: این نگاه به نسبیگرایی منجر میشود؛ یعنی هر فرد یا گروهی میتواند ادعا کند که ارزشهای خودش (حتی اگر ظلم یا تبعیض باشد) درست است و هیچ ملاک مشترک و عقلانی برای پایان دادن به این اختلافات وجود نخواهد داشت.