شنوایی و تعادل

گوش انسان از سه بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی دارند:

گوش بیرونی: شامل لاله گوش (برای جمع‌آوری امواج) و مجرای شنوایی است. موهای کرک‌مانند و مواد ترشحی درون این مجرا نقش حفاظتی دارند.

گوش میانی: محفظه‌ای استخوانی و پر از هوا در پشت پرده صماخ است که سه استخوان کوچک (چکشی، سندانی و رکابی) در آن قرار دارند. مجرایی به نام «شیپور استاش» این بخش را به حلق وصل می‌کند تا فشار هوا در دو طرف پرده صماخ یکسان شود و پرده به درستی بلرزد.

گوش درونی: توسط استخوان گیجگاهی محافظت می‌شود و شامل دو بخش حلزونی (برای شنوایی) و دهلیزی (برای تعادل) است.

این مسیر یک واکنش زنجیره‌ای بسیار دقیق است:

امواج صوتی به پرده صماخ برخورد کرده و آن را می‌لرزانند.

این لرزش به استخوان چکشی (که به پرده چسبیده)، سپس به سندانی و در نهایت به رکابی منتقل می‌شود.

کف استخوان رکابی روی پرده‌ای به نام «دریچه بیضی» قرار دارد و لرزش آن، مایع درون بخش حلزونی گوش درونی را به حرکت درمی‌آورد.

در بخش حلزونی، گیرنده‌های مکانیکی (یاخته‌های مژک‌دار) قرار دارند که مژک‌هایشان با یک پوشش ژلاتینی در تماس است.

با لرزش مایع، مژک‌ها خم شده، کانال‌های یونی غشای آن‌ها باز می‌شود و پیام عصبی تولید می‌گردد. سپس شاخه شنوایی عصب گوش این پیام را به مغز می‌برد.

در بخش دهلیزی گوش، سه «مجرای نیم‌دایره» عمود بر هم در سه جهت فضا وجود دارد.

درون این مجاری از مایع پر شده و یاخته‌های مژک‌دار (گیرنده‌های مکانیکی تعادل) درون ماده‌ای ژلاتینی قرار دارند.

با چرخش سر، مایع به حرکت درآمده، ماده ژلاتینی و در نتیجه مژک‌ها خم می‌شوند.

این تحریک باعث ایجاد پیام عصبی می‌شود که توسط شاخه دهلیزی (تعادلی) عصب گوش، برای آگاهی از موقعیت سر به مغز و به‌ویژه مخچه ارسال می‌شود.