گیرندههای شیمیایی، همانطور که در بررسی حواس انسان (بویایی و چشایی) یاد گرفتیم، وظیفه تشخیص مولکولهای مواد را بر عهده دارند. اما جایگاه این گیرندهها در برخی حشرات بسیار متفاوت و جالب است.
محل قرارگیری: در مگسها، گیرندههای شیمیایی در موهای حسی روی پاهای آنها قرار دارند.
این یعنی وقتی یک مگس روی سطحی مینشیند، قبل از اینکه از دهانش استفاده کند، با پاهایش در حال «چشیدن» و بررسی شیمیایی آن سطح است!
تشخیص مولکولها: مگسها به کمک این گیرندههای شیمیایی میتوانند انواع مولکولها را در محیط تشخیص دهند.
نحوه تحریک: موهای حسی روی پای مگس دارای منافذی هستند. زمانی که مگس روی یک ماده قرار میگیرد، مولکولهای آن ماده از طریق این منفذ وارد موی حسی شده و گیرندههای شیمیایی را تحریک میکنند تا در رشتههای عصبی متصل به آنها پیام عصبی تولید شود.

این تصویر به زیبایی نشان میدهد که درون یک «موی حسی» در پای مگس، چگونه چندین گیرنده شیمیایی در کنار هم قرار گرفتهاند و مولکولهای محیطی از طریق یک «منفذ» کوچک در انتهای مو، به این گیرندهها دسترسی پیدا میکنند تا پیام از طریق رشتههای عصبی مخابره شود.
نکته
طراحان سوالات کنکور علاقه زیادی به «سوالات مقایسهای» دارند. همیشه در ذهنت بین انسان و جانوران مقایسه ایجاد کن. مثلاً به خودت بگو: «انسان برای تشخیص شیمیایی مواد غذایی (مزه) از گیرندههای روی سطح زبان استفاده میکند، اما مگس این کار را با گیرندههای مستقر در موهای حسی روی پاهایش انجام میدهد.» این نوع تفکر ترکیبی، کلید موفقیت تو در زیستشناسی است.