چشم مرکب

برخلاف چشم انسان که یک واحد بینایی بزرگ است، چشم مرکب (که در حشرات دیده می‌شود) از تعداد زیادی واحد بینایی تشکیل شده است.

هر کدام از این واحدها، مانند یک چشم بسیار کوچک و مستقل عمل می‌کنند.

اگر یکی از این واحدهای بینایی را زیر ذره‌بین قرار دهیم، می‌بینیم که هر واحد به طور مجزا دارای بخش‌های زیر است:

• یک قرنیه
• یک عدسی
• تعدادی گیرنده نوری

در این شکل می‌توانی ببینی که چگونه هزاران واحد بینایی در کنار هم قرار گرفته‌اند و وقتی یکی از آن‌ها بزرگ‌نمایی شده، قرنیه در بیرون، عدسی در زیر آن و گیرنده‌های نوری در انتها قرار گرفته و به رشته‌های عصبی متصل شده‌اند.

تولید قطعات پازل: هر یک از این واحدهای بینایی، تصویر کوچکی از بخشی از میدان بینایی را ایجاد می‌کنند. (انگار هر واحد فقط یک قطعه از پازل تصویر نهایی را می‌بیند).

یکپارچه‌سازی در دستگاه عصبی: دستگاه عصبی جانور، این اطلاعات و تصاویر کوچک را دریافت کرده، آن‌ها را یکپارچه می‌کند و در نهایت «تصویری موزاییکی» می‌سازد.

در تصویر زیر می توانی تفاوت دید چشم انسان (یکپارچه) را با دید چشم مرکب (موزاییکی و شطرنجی‌مانند) به خوبی مقایسه کنی.

گیرنده‌های نوری در برخی حشرات (مانند زنبور)، توانایی دریافت پرتوهای فرابنفش را نیز دارند. این یعنی آن‌ها رنگ‌ها و الگوهایی را روی محیط اطراف می‌بینند که چشم ما انسان‌ها به دلیل نداشتن گیرنده مناسب، قادر به دیدن آن‌ها نیست!

بسیار جالب است بدانی که بیشتر حشرات، علاوه بر چشم مرکب، سه چشم ساده نیز روی سر خود دارند.

شواهد نشان می‌دهند که زنبور عسل از این چشم‌های ساده برای تشخیص شدت نور و طول روز استفاده می‌کند، اما به خاطر داشته باش که این چشم‌ها تصویری ایجاد نمی‌کنند.