گیرنده‌های مکانیکی در جانوران

گیرنده‌های مکانیکی، همان‌طور که قبلاً یاد گرفتیم، با نیروی فیزیکی (مثل فشار، ارتعاش یا کشش) تحریک می‌شوند. حالا بیایید عملکرد آن‌ها را در دو جاندار مختلف بررسی کنیم.

ماهی‌ها برای فرار از شکارچی یا پیدا کردن شکار در آب‌های تاریک یا گل‌آلود، به یک سیستم حسی بسیار قوی نیاز دارند که به آن خط جانبی می‌گویند.

محل قرارگیری: این ساختار در دو سوی بدن ماهی‌ها وجود دارد.

ساختار آناتومیک: خط جانبی در واقع کانالی در زیر پوست جانور است که از راه سوراخ‌هایی (منافذ) با محیط بیرون (آب) ارتباط دارد.

گیرنده‌ها: درون این کانال، گیرنده‌های مکانیکی از نوع یاخته‌های مژک‌دار قرار دارند که به ارتعاش آب حساس‌اند. مژک‌های این یاخته‌ها درون یک ماده ژلاتینی قرار گرفته‌اند.

مکانیسم عمل: چگونه پیام تولید می‌شود؟

1 جریان آب وارد کانال می‌شود.

2 حرکت آب، ماده ژلاتینی را به حرکت درمی‌آورد.

3 حرکت ماده ژلاتینی باعث خم شدن مژک‌ها و در نتیجه تحریک یاخته‌های گیرنده می‌شود.

کاربرد: ماهی به کمک این سیستم دقیق، از وجود اجسام و جانوران دیگر، شکار و شکارچی در پیرامون خود آگاه می‌شود.

جیرجیرک‌ها برای شنیدن صدای جفت یا خطرات محیطی، ساختار شنوایی بسیار جالبی دارند که جایگاه آن با انسان کاملاً متفاوت است.

محل قرارگیری: این گیرنده‌ها روی هر یک از پاهای جلویی جیرجیرک قرار دارند.

ساختار گیرنده: روی پای جیرجیرک یک محفظه هوا وجود دارد که پرده‌ای به نام پرده صماخ روی آن کشیده شده است. گیرنده‌های مکانیکی دقیقاً در پشت این پرده قرار دارند.

مکانیسم عمل:

1 امواج صوتی در هوا به پرده صماخ برخورد می‌کنند.

2 پرده صماخ در اثر این امواج به لرزش درمی‌آید.

3 این لرزش، گیرنده‌های مکانیکی پشت پرده را تحریک کرده و جانور صدا را دریافت می‌کند.