دانلود اپلیکیشن
نظام سلطه در گذشته، از «قدرت سخت» برای گسترش نفوذ و کسب منافع خود استفاده می کرده است. اما در قرن اخیر از راهبرد «قدرت نرم» بهره می گیرد. قدرت نرم عبارت است از توانایی شکل دهی به باورها، گرایش ها و ترجیحات دیگران. قدرت نرم از نوع اقناع و قدرت سخت از مقوله وادار و اجبارکردن است. قدرت نرم، به آن دسته از قابلیت ها و توانایی های یک جامعه گفته می شود که با ترویج ارزش های خود و القای غیرمستقیم آن، ارزش های جوامع دیگر را در راستای منافع خود تغییر می دهد. «قدرت یک رابطه روانی است بین کسانی که آن را به کار می برند و آنهایی که در معرض آن قرار می گیرند.»
اسناد لانه جاسوسی که مجموعه مکاتبات محرمانۀ میان سفارت آمریکا در ایران و دولت آمریکاست، به خوبی نشان می دهد که غرب و به خصوص آمریکا، از قدرت نرم برای سلطه فرهنگی بر ایران استفاده کرده است. در سندی که در سال ١٣٥٦ از سوی سفارت آمریکا در تهران، خطاب به آژانس اطلاعات ایالات متحده ارسال شده است، نمونه هایی از این نوع اعمال سلطه به خوبی مشهود است:
«در سطوح برگزیدگان سیاسی ارتباطات بین ایران و آمریکا تسهیل شده است، بدین معنی که این گونه ایرانیان از میان گروه کشورهای خاورمیانه به استثنای احتمالا اسرائیل و لبنان، از لحاظ آشنایی با زبان بیشترین مهارت را دارند، سفرهای دور و درازی کرده اند، دارای تحصیلات عالی هستند. (بیشتر در ایالات متحده) علاوه بر این منابع اطلاعاتی درباره ایالات متحده به سهولت از طریق رسانه های گروهی محلی و سایر وسایل در دسترس می باشند و هیچ کدام آنها به طور سیستماتیک ایالات متحده آمریکا را آن طوری که نیست جلوه نمی دهند یا تحقیر نمی کنند. رادیوی زبان انگلیسی و کانال های تلویزیون به طور عمده وسایلی برای اطلاعات مربوط به آمریکاست و به وسیله ایرانیان علاقه مند تهیه و سرپرستی می شود که قابلیت تحمل و مدارای واردات فرهنگی آنها نسبتا بالا است. تماس های روبه رو با آمریکاییان صاحب نظر و وارد در زمینه های مربوط به هدف های مأموریتی نه تنها امکان پذیر است، بلکه تحت سرپرستی حکومت ایالات متحده یا دیگران به کرات صورت می گیرد. با توجه به اینکه ٦٠ هزار ایرانی در همه سطوح در ایالات متحده تحصیل می کنند و کادر حرفه ای اینجا با ایالات متحده و طرق آن آشناست، در پایان هر سال تحصیلی به نحو تصاعدی افزایش می یابد. ارتباطات از طریق ازدواج رو به افزایش است. حدود 50 پیوند دانشگاهی بین ایران و ایالات متحده وجود دارد. حدود ٢٥٠ مربی آمریکایی در دانشگاه های مهم ایران (که هفت نفر از آنها از بورس تحصیلی فولبرایت استفاده کرده اند) و ده ها نفر بیشتر از آنان در نهادهای مختلف آموزشی تدریس می کنند. یک جامعه بازرگانی آمریکایی مقیم ایران که از لحاظ تعداد بزرگ و از لحاظ حرفه متنوع است، نیز در ایران فعالیت دارد.»
(اسناد لانه جاسوسی آمریکا، ج 1، ص ٧٠٧ ، مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی)
سوال:
1 آمریکایی ها علاوه بر سلطه بر رژیم پهلوی، به دنبال سلطه فرهنگی بر مردم ایران بودند. چرا؟
آمریکایی‌ها به این دلیل به دنبال سلطه فرهنگی بودند که در دوران جدید برای گسترش نفوذ و کسب منافع خود، به جای استفاده از «قدرت سخت» و اجبار، به راهبرد «قدرت نرم» روی آورده بودند. قدرت نرم به آنها این امکان را می‌داد تا باورها، گرایش‌ها و ترجیحات مردم ایران را شکل دهند. در واقع، آنها می‌خواستند با ترویج و القای غیرمستقیم ارزش‌های آمریکایی، ارزش‌های جامعه ایران را در راستای تأمین منافع خود تغییر دهند و یک رابطه روانی عمیق ایجاد کنند.
2 با بررسی سند بالا نشان دهید که آمریکایی ها برای اعِمال سلطه فرهنگی، از چه شیوه هایی استفاده می کردند؟
با بررسی سند لانه جاسوسی، مشخص می‌شود که آمریکایی‌ها از روش‌های زیر برای گسترش سلطه فرهنگی خود استفاده می‌کردند:
ارتباط با نخبگان: تسهیل ارتباطات سیاسی با برگزیدگان و نخبگان ایرانی که زبان می‌دانستند و سفرهای طولانی و تحصیلات عالی در آمریکا داشتند.
استفاده از رسانه‌ها: بهره‌گیری از رسانه‌های گروهی محلی، رادیوهای انگلیسی‌زبان و کانال‌های تلویزیونی برای پخش اطلاعات مربوط به آمریکا توسط ایرانیان علاقه‌مند.
ارتباطات سازمان‌یافته: برقراری تماس‌های مستقیم و مکرر میان صاحبان‌نظر ایرانی و آمریکایی‌ها تحت سرپرستی حکومت ایالات متحده.
جذب دانشجو و کادرسازی: پذیرش حدود ۶۰ هزار دانشجوی ایرانی در سطوح مختلف تحصیلی در آمریکا برای آشنا کردن آنها با شیوه‌های آمریکایی.
نفوذ در نظام آموزشی: ایجاد حدود ۵۰ پیوند دانشگاهی بین ایران و آمریکا و تدریس صدها مربی و مدرس آمریکایی در دانشگاه‌ها و نهادهای آموزشی مهم ایران.
ارتباطات اجتماعی و اقتصادی: افزایش ارتباطات از طریق ازدواج و همچنین فعالیت یک جامعه بازرگانی بزرگ و متنوع آمریکایی در داخل ایران.
1736019749.png)
