جواب فعالیت صفحه 20 درس 2 علوم تجربی هشتم (تغییرهای شیمیایی در خدمت زندگی)

ساخت جسم متحرک (ماشین یا موشک گازی):

۱. یک بطری پلاستیکی کوچک (با درپوش محکم) انتخاب کنید. برای کاهش اصطکاک می‌توانید برای آن چهار چرخ بسازید (مثلاً با استفاده از درِ بطری‌های دیگر و سیخ چوبی) یا بطری را به صورت افقی روی چند ماژیکِ گرد قرار دهید تا راحت بغلتد.

۲. مقداری آب درون بطری بریزید (حدود یک‌سوم بطری).

۳. یک یا چند قرص جوشان داخل آب بیندازید، به سرعت درِ بطری را محکم ببندید و آن را روی زمین قرار دهید.

با حل شدن قرص جوشان در آب، یک تغییر شیمیایی رخ می‌دهد و گاز کربن دی‌اکسید تولید می‌شود. تجمع این گاز باعث می‌شود فشار داخل بطری به شدت بالا برود. در نهایت، درِ بطری با فشار بیرون می‌پرد و خروج شدید گاز و آب باعث می‌شود انرژی شیمیایی به انرژی حرکتی تبدیل شده و بطری را با شتاب به سمت مخالف حرکت دهد.

راه‌های افزایش سرعت و شتاب جسم متحرک:

• استفاده از آب گرم: گرما سرعت واکنش شیمیایی را بالا می‌برد؛ در نتیجه گاز سریع‌تر تولید شده و فشار زودتر به نقطه اوج می‌رسد.

• خرد کردن قرص جوشان: وقتی قرص را خرد می‌کنید، سطح تماس آن با آب بیشتر می‌شود و واکنش با سرعت و شدت بیشتری انجام می‌گیرد.

• استفاده از تعداد قرص بیشتر: قرص بیشتر به معنای تولید گاز بیشتر و در نتیجه نیروی پیشرانِ قوی‌تر است.

• محکم‌تر کردن درپوش بطری: هرچه درِ بطری محکم‌تر بسته شده باشد، قبل از باز شدنِ آن گاز بیشتری در بطری حبس می‌شود و هنگام رها شدن، انرژی پرتابی بسیار بزرگ‌تری آزاد می‌کند.

• سبک کردن وزن بطری: استفاده از بطری‌های سبک‌تر و جلوگیری از پر کردن بیش از حدِ بطری با آب، باعث می‌شود نیروی گاز راحت‌تر بر وزن جسم غلبه کند و سرعت آن بیشتر شود.