در کتاب فلسفۀ سال قبل با دیدگاه فلاسفۀ مسلمان دربارۀ ابزار شناخت آشنا شدید. اکنون توضیح دهید که آیا میان آن دیدگاه و نظر آنان دربارۀ امکان استدلال عقلی بر وجود خدا، رابطهای هست یا نه.
بله، میان این دو دیدگاه رابطه مستقیم و تنگاتنگی وجود دارد.
فلاسفه مسلمان در مبحث ابزارهای شناخت، «عقل» را به عنوان یکی از مهمترین و معتبرترین ابزارها برای شناخت حقایق هستی، بهویژه حقایق غیرمادی و ماوراءالطبیعی میپذیرند. بر همین اساس و با تکیه بر اعتبار و توانمندی عقل، آنها معتقدند که شناخت خداوند و اثبات وجود او از طریق استدلالهای ناب عقلی و منطقی کاملاً امکانپذیر است.
به همین دلیل است که برخلاف برخی فلاسفه اروپایی (مانند تجربهگرایان) که استدلال عقلی برای اثبات وجود خدا را ناممکن میدانستند، فیلسوفان مسلمان نهتنها این راه را معتبر میدانند، بلکه همواره تلاش کردهاند استدلالهای عقلی گذشتگان را تکمیل کرده و براهین عقلی جدید و مستحکمی (مانند برهان وجوب و امکان) برای اثبات مبدأ هستی ارائه کنند.