شاه کلید نکات
شاه کلید سوال
فقط یکی از دو رشتهٔ دنا در هر ژن رونویسی می شود
همان طور که گفته شد، ژن بخشی از مولکول دنای دو رشته ای است ولی رونویسی از روی هردو رشته یک ژن انجام نمی شود. به نظر شما اگر از روی دو رشتهٔ یک ژن رونویسی انجام می شد، محصولات این دو رشتهٔ مکمل نسبت به هم چگونه می شدند؟ مسلماً رنا و پلی پپتید ساخته شده از روی دو رشتهٔ مکمل دنا بسیار متفاوت می شدند. بنابراین برای هر ژن خاص، یکی از دو رشته رونویسی می شود. به بخشی از رشته دنا که مکمل رشته رنای رونویسی شده است رشته الگو 1 می گویند (شکل ۲ الف). به رشته مکمل همین بخش در مولکول دنا، رشتۀ رمزگذار گفته می شود، زیرا توالی نوکلئوتیدی آن شبیه رشته رنایی است که از روی رشته الگوی آن ساخته می شود. به نظر شما رشته رنا با رشته رمزگذار چه تفاوت هایی می تواند داشته باشد؟ پاسخ در نوکلئوتیدهای مورد استفاده است؛ مثلاً به جای نوکلئوتید تیمین دار در دنا، نوکلئوتید یوراسیل دار در رنا قرار دارد.
رشته‌های رنای حاصل، مکمل یکدیگر بودند و با هم جفت می‌شدند (تشکیل رنای دورشته‌ای)، که عملاً مانع از پروتئین‌سازی می‌شد و ساختار پیچیده‌ای ایجاد می‌کرد که برای یاخته غیرکاربردی بود.
رشته رنا (RNA) به جای باز تیمین (T)، باز یوراسیل (U) دارد و قند آن ریبوز است، در حالی که رشته رمزگذار دنا (DNA) دارای تیمین و قند دئوکسی‌ریبوز است. توالی آن‌ها از نظر نوع بازها (به جز T و U) یکسان است.
1736019749.png)
