دانلود اپلیکیشن
دیدگاه دیوید هیوم را با نظر ابن سینا مقایسه کنید و نظر خود را توضیح دهید.
دیوید هیوم به عنوان یک فیلسوف تجربه‌گرا، اصل علیت را صرفاً حاصل مشاهده مکرر و «توالی پدیده‌ها» می‌داند و معتقد است درک ما از این رابطه، تنها یک حالت روانی و «تداعی ذهنی» ناشی از عادت انسان به دیدن پی‌درپی حوادث است. در مقابل، ابن‌سینا اصل علیت را نه یک امر تجربی، بلکه یک «قاعده کاملاً عقلی» و پایه‌گذار هرگونه تجربه می‌داند که از اصول بدیهی ذهن (مانند اصل امتناع اجتماع نقیضین) سرچشمه می‌گیرد. از نظر ابن‌سینا، ذهن انسان با عقل خود به روشنی درک می‌کند که هیچ پدیده‌ای نمی‌تواند خودبه‌خود موجود شود و حتماً نیازمند علت است. دیدگاه ابن‌سینا جامع‌تر و منطقی‌تر است؛ زیرا همان‌طور که او اشاره کرده، صرفاً به دنبال هم آمدن دو پدیده در تجربه (مانند روز و شب) به معنای علیت نیست و اگر علیت را فقط به عادت و تجربه محدود کنیم، هرگز نمی‌توانیم قوانین علمی را به صورت قطعی و جهان‌شمول بپذیریم.
چه تفاوتی میان دیدگاه دکارت و ابن سینا وجود دارد؟
دکارت معتقد بود که درک انسان از رابطه علیت و همچنین سایر مفاهیم پایه‌ای (مانند وجود خدا)، یک درک فطری و مادرزادی است. به نظر او، انسان از ابتدای تولد با درکی از اصل علیت به دنیا می‌آید و این مفهوم پیش از هرگونه تجربه‌ای در ذهن او قرار داده شده است.
ابن‌سینا و فیلسوفان مسلمان معتقدند که درک علیت مادرزادی نیست. به باور آن‌ها، ذهن انسان در بدو تولد خالی از مفاهیم است، اما به محض اینکه ذهن شکل گرفت و نخستین و بدیهی‌ترین قانون عقلی یعنی «اصل امتناع اجتماع نقیضین» را درک کرد، با اتکا به همین اصل، متوجه اصل علیت نیز می‌شود. بنابراین، از دیدگاه ابن‌سینا اصل علیت یک قاعده عقلی (و نه مادرزادی) است که عقل با تحلیل مفاهیم به آن دست می‌یابد.
1736019749.png)
