شاه کلید نکات
شاه کلید سوال
1 دانش آموزی از منابع علمی، انحلال پذیری (S) سدیم نیترات را در دماهای گوناگون \((\theta )\) مطابق جدول زیر استخراج کرده است.
او توانست با استفاده از داده های این جدول، معادلۀ «\(S = 0/8\theta + 72\)» را به دست آورد.
آ توضیح دهید او چگونه به این معادله دست یافته است؟
ب انحلال پذیری سدیم نیترات را در \({70^ \circ }C\) پیش بینی کنید.
آ
در رابطه مقابل S انحلال پذیری در دمای مورد نظر و a شیب خط انحلال پذیری است که از تقسیم تفاوت انحلال پذیری بر تفاوت دما قابل محاسبه است و b عرض از مبدا یا انحلال پذیری در دمای صفر است.
\(\begin{array}{l}S = A\theta + B\\\\A = \frac{{\Delta S}}{{\Delta \theta }} = \frac{{80 - 72}}{{10 - 0}} = 0/8\end{array}\)
با توجه به جدول انحلال پذیری در این رابطه b، عرض از مبدأ یا انحلال پذیری در دمای صفر برابر 72 می باشد؛ بنابراین داریم:
B = 72
بنابراین معادله مورد نظر بدست می آید:
\(\begin{array}{l}S = A\theta + B\\\\A = 0/8\\\\B = 72\\\\ \Rightarrow S = 0/8\theta + 72\end{array}\)
ب
اگر \(\theta = {70^ \circ }C\) باشد، داریم:
\(\begin{array}{l}S = 0/8\theta + 72 = 0/8(70) + 72 = \\\\56 + 72 = 128\end{array}\)
2 با توجه به جدول زیر، معادله ای برای انحلال پذیری پتاسیم کلرید برحسب دما به دست آورید.
\(\begin{array}{l}S = A\theta + B\\\\A = \frac{{\Delta S}}{{\Delta \theta }} = \frac{{33 - 27}}{{20 - 0}} = 0/3\\\\B = S(0) = 27\\\\ \Rightarrow S = 0/3\theta + 27\end{array}\)
3 با مقایسۀ دو معادلۀ به دست آمده برای سدیم نیترات و پتاسیم کلرید:
آ تأثیر دما بر انحلال پذیری این دو ماده را مقایسه کنید.
ب توضیح دهید چرا در هر دمایی، انحلال پذیری سدیم نیترات بیشتر از پتاسیم کلرید است؟
آ
با توجه به این دو رابطه چون شیب خط انحلال پذیری سدیم نیترات (0/8) از شیب خط انحلال پذیری پتاسیم کلرید (0/3) بیشتر است. لذا اثر دما بر انحلال پذیری سدیم نیترات بیشتر است.
\(:S = 0/8\theta + 72\) معادلۀ انحلال پذیری سدیم نیترات
\(:S = 0/3\theta + 27\) معادلۀ انحلال پذیری پتاسیم کلرید
ب
در مقایسه انحلال پذیری دو ماده در یک دمای مشخص را باید با یکدیگر هم شیب و هم عرض از مبدأ در نظر گرفت وچون در مورد سدیم نیترات هر دو عامل بزرگتر از پتاسیم کلرید است در هر دمایی انحلال پذیری سدیم نیترات از پتاسیم کلرید بیشتر است.
توجه
برای مقایسه انحلال پذیری در یک فاصله زمانی (نه در یک دما)، عرض از مبدأ (b) مهم نیست و باید به \(\frac{{\Delta S}}{{\Delta \theta }} \times \theta \) توجه کرد.
1736019749.png)
