شاه کلید نکات
شاه کلید سوال
«بخت، یار ذهن های آماده است»
تفلون نام تجاری پلیمری است که کشف اتفاقی آن، پلانکت را به شهرت و ثروت رساند. ماجرا در دهه 1930 میلادی اتفاق افتاد. پلانکت و گروه پژوهشی او در حال بررسی و مطالعۀ انواع سرد کننده ها بودند. یکی از گازهایی که آنها مصرف می کردند، تترافلوئورواتن بود. یک روز هنگامی که پلانکت شیر کپسول گاز را باز کرد، متوجه شد که گاز خارج نمی شود. او تصور کرد که مسیر خروج گاز بسته است، از این رو تلاش کرد تا مسیر را باز کند، اما هیچ چیز نبود و او تعجب کرد. کنجکاوی وی سبب شد موضوع را بیشتر پیگیری کند. پلانکت برای یافتن دلیل آن، جرم کپسول را اندازه گیری کرد و با نتیجۀ غیرمنتظره ای روبه رو شد. جرم کپسول مورد نظر با کپسول پر از گاز برابر بود! پافشاری وی برای حل مسئله، باعث شد تا او کپسول را برش دهد و داخل آن را مشاهده کند. او پس از برش کپسول با منظره تازه ای رو به رو شد. لایۀ نازکی از یک مادۀ جامد ته کپسول تشکیل شده بود. بررسی دقیق تر نشان داد که این مادۀ جامد از پلیمری شدن تترافلوئورواتن به دست آمده است.
ناخودآگاه توفیق بزرگی نصیب پلانكت شده بود زیرا تفلون در مدت كوتاهی كاربردهای گسترده ای در صنعت و زندگی یافت (شکل 6).
واكنش نمی دهد، در حلال های آلی حل نمی شود و نچسب است. این ویژگی ها دلیل كاربرد وسیع این پلیمر است.
به نظر شما شانس و اتفاق تا چه اندازه در پیشبرد علم سهم دارند؟
بهترین جواب، دقیقاً در همان جملهی اول متنی که فرستادی نهفته است: «بخت، یار ذهنهای آماده است.»
شانس و اتفاقات غیرمنتظره قطعاً در پیشبرد علم سهم دارند و میتوانند مانند یک نقطه شروع یا یک جرقه عمل کنند؛ اما این جرقه تنها زمانی به یک کشف علمی بزرگ تبدیل میشود که با یک «ذهن آماده، کنجکاو و علمی» برخورد کند.
بیا این موضوع را روی همین داستان کشف «تفلون» با هم تحلیل کنیم:
۱ سهم اتفاق (شانس): خارج نشدن گاز تترافلوئورواتن از کپسول، یک پیشامد کاملاً تصادفی بود. پلانکت و گروهش به دنبال کشف پلیمر نبودند، بلکه روی گازهای سردکننده کار میکردند.
۲ سهم ذهن آماده (تفکر علمی): اگر پلانکت یک پژوهشگر دقیق نبود، احتمالاً کپسول را خراب میدانست، آن را کنار میگذاشت و شانس کشف تفلون برای همیشه از دست میرفت! اما ذهن آمادهی او مسیر متفاوتی را طی کرد:
نتیجهگیری
در علم، شانس تنها یک «فرصت یا معما» را در اختیار انسان قرار میدهد. پیشرفت واقعی علم، حاصل ترکیب شدن این «فرصتهای تصادفی» با «دانش، پشتکار و مهارت حل مسئله» دانشمندان است.
1736019749.png)
