دربارۀ «عوامل مؤثر بر سرعت واکنش» كاوش كنید.
مواد و ابزار لازم: عینک ایمنی، قرص جوشان، آب، قوطی فیلم عکاسی، استوانهٔ مدرج، هاون چینی، دماسنج و زمان سنج.
نكات ایمنی: به دلیل پرتاب شدن قوطی فیلم عکاسی، آزمایش را در فاصلهٔ مناسبی از خود و هم کلاسی ها انجام دهید.
آزمایش ۱
الف درون قوطی فیلم عکاسی \(5\text{ mL}\) آب با دمای \(0^\circ\text{C}\) بریزید.
ب به آن \(\frac{1}{2}\) قرص جوشان بیفزایید و بلافاصله درپوش آن را محکم ببندید سپس آن را وارونه روی زمین قرار دهید.
پ زمان لازم برای پرتابشدن قوطی را با استفاده از زمانسنج اندازهگیری و در جدول داده شده یادداشت کنید.
ت همین آزمایش را با \(\frac{1}{4}\) قرص جوشان تکرار و زمان را یادداشت کنید.
از مشاهدههای خود چه نتیجهای میگیرید؟
آزمایش 2
\الف این بار درون قوطی فیلم عکاسی \(5\text{ mL}\) آب با دمای \(25^\circ\text{C}\) بریزید.
ب به آن \({1 \over 2}\) قرص جوشان بیفزایید و بلافاصله درپوش آن را محکم ببندید سپس آن را وارونه روی زمین قرار دهید.
پ زمان پرتاب شدن قوطی را اندازه گیری و در جدول یادداشت کنید.
ت این آزمایش را در دمای \(10^\circ\text{C}\) تکرار و نتیجه را در جدول بنویسید.
از مشاهده های خود چه نتیجه ای می گیرید.

آزمایش 3
الف نیمی از قرص را به خوبی در هاون چینی بسائید.
ب آن را به درون قوطی فیلم عکاسی محتوی \(5\text{ mL}\) آب با دمای \(0^\circ\text{C}\) بیفزایید و بلافاصله درپوش آن را محکم ببندید سپس آن را وارونه روی زمین قرار دهید.
پ زمان پرتاب شدن قوطی را اندازه گیری و در جدول صفحه قبل یادداشت کنید.
از مشاهده های خود چه نتیجه ای می گیرید؟
یافته های خود را از این آزمایش ها جمع بندی کنید و در چند سطر بنویسید.
آزمایش 1
با کاهش مقدار قرص جوشان (مقدار ماده اولیه)، زمان پرتاب شدن قوطی افزایش پیدا می کند.
آزمایش 2
در دمای بالاتر، گاز با سرعت بیشتر تولید شده و قوطی در زمان کمتری پرتاب می شود. بنابراین واکنش در دمای بالاتر سریع تر انجام می شود.

آزمایش 3
پ اگر قرص جوشان را پودر کنیم، سرعت واکنش و تولید گاز افزایش می یابد.
عوامل موثر بر سرعت واکنش : 1) مقدار ماده اولیه 2) دما 3) سطح تماس فعال واکنش دهنده ها