شعر زیر را بررسی کرده و تأثیر پیامهای اقتصادی و فرهنگی آن را تجزیه و تحلیل نمایید.
نعمت ما به چشم همسایه / صد برابر فزون کند پایه
چون به چشم نیاز میبیند / مرغ همسایه غاز میبیند
این شعر که به ضربالمثل معروف «مرغ همسایه غاز است» اشاره دارد، نشاندهنده نوعی نگاه توأم با احساس حقارت و نیاز به داشتههای دیگران است. پیامدها و تأثیرات این نگاه را میتوان در دو بعد تحلیل کرد:
تأثیر فرهنگی:
این شعر بیانگر پدیده ازخودبیگانگی و ضعف در «خودباوری فرهنگی» است. زمانی که افراد یک جامعه، فرهنگ، باورها و نمادهای خود را ناچیز بشمارند و با شیفتگی به فرهنگ جوامع دیگر نگاه کنند، زمینه برای پذیرش «سلطه فرهنگی» بیگانه فراهم میشود. در این حالت، فرهنگ سلطهگر با استفاده از رسانهها و برتریهای خود، به راحتی میتواند ارزشها و سبک زندگی خود را در جامعهای که دچار این خودباختگی شده است، رواج دهد و آنها را وادار به پذیرش فرهنگ خود کند. برای مقابله با این نگاه، جامعه نیازمند «پذیرش و تعامل آگاهانه» است تا ضمن حفظ ارزشهای خود، برخورد هوشمندانهای با سایر فرهنگها داشته باشد.
تأثیر اقتصادی:
از منظر اقتصادی، این نوع نگاه باعث میشود جامعه همواره تولیدات، کالاها و دستاوردهای اقتصادی کشورهای دیگر را برتر و باکیفیتتر از توانمندیهای داخلی تصور کند. پیامد این نگرش، بیاعتمادی به تولید ملی، افزایش مصرفگرایی کالاهای وارداتی، تضعیف اقتصاد داخلی و در نهایت وابستگی اقتصادی به بیگانگان خواهد بود.