دانلود اپلیکیشن
با توجه به اشعار زیر مشخص کنید کدام یک به عامل وراثتی و کدام به عامل محیطی اشاره دارد:
زینهار از قرین بد زینهار
و قنا ربّنا عذاب النار
«محیطی» - زیرا «قرین» به معنای همنشین و دوست است که بخشی از محیط اطراف ماست.
پرتو نیکان نگیرد هر که بنیادش بد است
تربیت نا اهل را چون گردکان برگنبد است
«وراثتی» - کلمه «بنیاد» به ذات، ریشه و ژنتیک فرد اشاره دارد.
عاقبت گرگ زاده گرگ شود
گرچه با آدمی بزرگ شود
«وراثتی» - «گرگ‌زاده» بودن به انتقال صفات از طریق وراثت و نژاد تأکید می‌کند.
با سیه دل چه سود گفتن وعظ
نرود میخ آهنین در سنگ
«وراثتی» - «سیه‌دل» بودن در اینجا به عنوان یک ویژگی ذاتی و تغییرناپذیر در نظر گرفته شده است.
پسر نوح با بدان بنشست
خاندان نبوتش گم شد
سگ اصحاب کهف روزی چند
پی نیکان گرفت و مردم شد
«محیطی» - هم در مورد پسر نوح و هم سگ اصحاب کهف، تأثیر همنشینی و قرار گرفتن در یک محیط جدید باعث تغییر رفتار شده است.
گلی خوشبوی در حمام روزی
رسید از دست محبوبی به دستم
بدو گفتم که مشکی یا عبیری
که از بوی دلاویز تو مستم
بگفتا من گِلی ناچیز بودم
ولیکن مدتی با گل نشستم
کمال همنشین در من اثر کرد
وگرنه من همان خاکم که هستم (سعدی)
«محیطی» - شاعر صراحتاً به اثرگذاریِ «همنشین» اشاره می‌کند که بارزترین مثال برای تأثیر محیط است.
💡 نکته آموزشی کلیدی: در ادبیات روان‌شناسی، کلماتی مثل «بنیاد»، «سرشت» و «ذات» به عامل وراثت، و مفاهیمی مثل «همنشین»، «تربیت» و «دوست» به عامل محیط (یادگیری) اشاره دارند.
1736019749.png)
