شاه کلید نکات
شاه کلید سوال
پوکه معدنی به عنوان عایق در ساختمان ها استفاده می شود. درباره علت کاربرد آن گفت و گو کنید.
پوکه معدنی یک سنگ آذرین بیرونی است که هنگام تشکیل، گازهای محبوس در ماگما از آن خارج شده و حفرههای بسیار زیادی را ایجاد کردهاند.
علت عایق بودن: این سنگ دارای تخلخل بسیار زیاد است. این حفرههای بیشمار پر از «هوا» هستند. از آنجایی که هوای محبوس در فضاهای بسته، رسانای بسیار ضعیفی برای گرما و صدا است، پوکه معدنی به یک عایق حرارتی و صوتی فوقالعاده تبدیل میشود.
مزیت جانبی: به دلیل همین فضاهای خالی زیاد، چگالی آن بسیار پایین است (سبکوزن است) که باعث کاهش وزن نهایی ساختمان و مقاومت بیشتر در برابر زلزله میشود.
در شکل مقابل، بخشی از یک سنگ مخزن نفت را می بینید. تخلخل و نفوذپذیری آن چگونه است؟
با نگاه دقیق به این تصویر، متوجه میشویم که ذرات سنگی (قطعات خاکستری) درشت هستند و فضاهای خالی قهوهایرنگ بین آنها به خوبی دیده میشود:
تخلخل: فضاهای خالی (منافذ) بین قطعات سنگی کاملاً مشهود است، بنابراین سنگ دارای تخلخل بالا است. این یعنی فضای کافی برای ذخیره کردن حجم زیادی از نفت وجود دارد.
نفوذپذیری: اگر دقت کنی، میبینی که فضاهای خالی قهوهایرنگ به یکدیگر راه دارند و مسیرهای پیوستهای را ایجاد کردهاند. بنابراین، سنگ دارای نفوذپذیری بسیار خوب است. این ویژگی اجازه میدهد نفت به راحتی در داخل سنگ حرکت کند و به سمت چاه استخراج جریان یابد.
نتیجه
این سنگ یک «سنگ مخزن عالی» است.
اگر فواصل موجود در بین قطعات سنگی آن توسط سیمان آهکی پر شود، چه اثری بر کمیت مخزن نفت می گذارد. با دوستان خود بحث کنید.
اگر این فضاهای خالی قهوهایرنگ توسط سیمان آهکی پر شود، فاجعهای برای مخزن نفت رخ میدهد:
کاهش تخلخل: سیمان جایگزین فضای خالی میشود که نفت در آن قرار داشت. در نتیجه، گنجایش یا «ظرفیت ذخیره» نفت در مخزن به شدت کم میشود.
کاهش نفوذپذیری: سیمان مسیرهای ارتباطی بین منافذ را مسدود میکند. این یعنی حتی اگر نفتی در سنگ باقی مانده باشد، دیگر نمیتواند حرکت کند و به چاه برسد.
اثر بر کمیت: کمیت و ارزش اقتصادی مخزن به شدت افت میکند. استخراج نفت از چنین سنگی بسیار دشوار، هزینهبر و گاهی غیرممکن میشود.
نکته مربیگونه برای تو
در صنعت نفت، ما همیشه به دنبال سنگی هستیم که هم «ظرف» خوبی باشد (تخلخل) و هم «گذرگاه» خوبی (نفوذپذیری). هر عاملی مثل سیمانشدگی که این دو را هدف قرار دهد، دشمن بهرهوری مخزن است.
1736019749.png)
