شاه کلید نکات
شاه کلید سوال
قرار است دربارهٔ افرادی که از کوه دنا بالا رفتهاند، پژوهشی آماری انجام دهیم. واحدهای آماری این پژوهش، همهٔ افرادی هستند که توانستهاند به قله برسند. هدف از این پژوهش میتواند فرهنگی، یا علمی باشد. بسته به نوع پژوهش، یک یا چند ویژگی این افراد (مانند طول قد یا جنسیت) مورد نیاز است. به هر یک از این ویژگیها که مورد پژوهش قرار میگیرد، متغیر میگویند. سایر متغیرها میتوانند مواردی مانند: سن، وزن، ملیت، میزان تحصیلات و درآمد باشند. متغیرهای مورد بررسی در یک پژوهش ممکن است کمی یا کیفی باشند.
در مثال کوهنوردان دنا، سن، وزن، قد و درآمد یک کوهنورد، متغیرهای کمیاند. متغیرهای کیفی معمولاً از نوع مشاهدات غیر عددیاند و در مثال کوهنوردان دنا، جنسیت و ملیت را در بر میگیرند. بهعنوان مثال، جنسیت برای دستهبندی افراد به مرد و زن استفاده میشود.
مثلاً اگر دادههای مربوط به تکتک کوهنوردان را داشته باشیم؛ یعنی به دادههای جامعه دسترسی داریم. نسبت مردان در کل جامعهٔ کوهنوردان، معرّف یک پارامتر است.
اگر داده های بعضی از کوهنوردان را داشته باشیم؛ یعنی داده های نمونه را در اختیار داریم. نسبت مردانِ کوهنورد به این داده های نمونه ای را، آماره (مقدار آماره) گویند. آماره ها از نمونه ای به نمونهٔ دیگر تغییر می کنند؛ این در حالی است که
پارامترهای جامعه همیشه ثابت اند. چرا؟
زیرا آماره یک مقدار جزئی (نمونهای) از جامعه است ولی پارامتر جامعه، مقدار کلی همان جامعه است. بدین علت است که مقدار هر نمونه با نمونه دیگر متفاوت است، ولی پارامتر جامعه یک مقدار و به عبارتی دیگر شاخص کلی و ثابت جامعه است.
1736019749.png)
