از جمله مسائلی که مردم در مورد آنها به نظرسنجیها علاقه زیادی نشان میدهند، انتخابات است. با این وجود، گاهی مردم و گاهی گروههای سیاسی از روشهایی برای کشف نظر مردم استفاده میکنند که آنها را گمراه میکند.
در این مورد روشهای زیر را نقد کنید:
الف پرسیدن نظر دوستان و اطرافیان.
ب طراحی یک نظرسنجی در وبگاهی پرطرفدار و لحاظ کردن سازوکاری که از یک آدرس بیش از یک بار رأی گرفته نشود.
نقد این دو روش:
الف پرسیدن نظر دوستان و اطرافیان
- این روش نمونهگیری تصادفی نیست؛ دوستان و اطرافیان معمولاً نمایندهی همهی جامعه نیستند.
- نظر آنها تحت تأثیر شباهتهای فکری، سنی، فرهنگی و طبقاتی با ماست، پس نتیجه سوگیرانه میشود.
- ممکن است افراد به خاطر رودربایستی یا ملاحظهکاری، نظر واقعی خود را نگویند.
- بنابراین این روش فقط برداشت شخصی میدهد، نه نظر واقعی مردم.
ب نظرسنجی در وبگاه پرطرفدار با محدودیت هر آدرس برای یک رأی
- این روش هم نمایندهی کل جامعه نیست؛ فقط کسانی رأی میدهند که به اینترنت، آن سایت و انگیزهی شرکت دسترسی دارند.
- بازدیدکنندگان یک سایت پرطرفدار معمولاً از یک گروه خاص هستند، نه همهی مردم.
- حتی با محدود کردن هر آدرس، باز هم مشکل خودانتخابی باقی میماند؛ یعنی فقط کسانی شرکت میکنند که تمایل دارند.
- از طرفی، یک آدرس لزوماً برابر با یک نفر واقعی نیست؛ چون ممکن است چند نفر از یک شبکه استفاده کنند یا یک نفر از راههای دیگر رأی بدهد.
- پس این نظرسنجی هم میتواند نتیجهی گمراهکننده بدهد.
جمعبندی
هر دو روش به دلیل نمونهی نامناسب و غیرنماینده، برای فهم دقیق نظر عمومی قابل اعتماد نیستند. برای نتیجهی درست باید از نمونهگیری علمی و تصادفی استفاده شود.