1 برای بررسی کدامیک از موارد زیر به اندازهٔ نمونهٔ بزرگتری نیاز است؟ توضیح دهید.
سن دانش آموزان در کلاسی که در آن درس می خوانید.
معدل سال گذشتهٔ دانش آموزان در کلاسی که در آن درس می خوانید.
گزینه دوم؛ زیرا هر چه پراکندگی متغیر مورد بررسی بیشتر باشد، باید نمونه بزرگتری انتخاب شود.
2- علی و امید در یک پروژهٔ دانش آموزی می خواهند بررسی کنند که «نوجوانان منطقهٔ ۲ آبادان در اوقات فراغت خود به چه فعالیت هایی مشغول اند و برای هر فعالیت چقدر وقت صرف می کنند.»
علی پیشنهاد می کند: «برای نمونه گیری به چند مکان تفریحی، فرهنگی، مذهبی و ورزشی برویم و در هر مکان چند نوجوان را به طور تصادفی انتخاب کنیم و از آنها بپرسیم به طور متوسط چند ساعت در هفته به این مکان می آیند.»
امید پیشنهاد می کند: «اگر ادارهٔ آموزش و پرورش منطقه موافقت کند، برای نمونه گیری فهرستی از دانش آموزان متوسطهٔ اول و دوم منطقهٔ ۲ آبادان تهیه کنیم. بعد، با اندازهٔ نمونهٔ کافی افرادی را به طور تصادفی انتخاب کنیم و از هر دان شآموز بپرسیم در اوقات فراغت خود چه فعالیت هایی انجام می دهد و به صورت متوسط چند ساعت در هفته به این فعالیت ها مشغول است.»
موارد زیر اشکالاتی است که در پیشنهادهای امید و علی وجود دارد. در هر مورد، بنویسید که اشکال مربوط به پیشنهاد علی است یا امید.

الف کسانی که اوقات فراغتشان را در خانه م یگذرانند، شانس حضور در نمونه را ندارند.
ب نوجوانان بازمانده از تحصیل، شانس حضور در نمونه را ندارند.
پ اگر مثلاً به کتابخانه برویم و از نوجوانان بپرسیم به طور متوسط چند ساعت در هفته به این مکان می آیند، میانگین داده های به دس تآمده (آمارهٔ نمونه) بزر گتر از میانگین آن در جامعهٔ آماری (پارامتر جامعه) می شود؛ چون نوجوانانی که اصلاً به کتابخانه نم یروند، در نظر گرفته نشده اند.
دو اشکال دیگر را که به نمونه گیری علی وارد است، مطرح کنید.
الف اشکال پیشنهاد علی
ب اشکال پیشنهاد امید
پ اشکال پیشنهاد علی
دو اشکال دیگر به نمونه گیری علی :
اول، عدم طبقه بندی اماکن بر اساس جنسیت
دوم، عدم توجه به روزهای حضور نوجوانان در اماکن مختلف
3 برای بررسی وضعیت اجتماعی _ اقتصادی خانوارهای یک شهر در کدام یک از شیوه های نمونه گیری زیر، همهٔ قشرهای جامعه شانس حضور ندارند؟ چرا؟
الف انتخاب تصادفی خانوارها براساس رقم اول تلفن خانه ها
ب انتخاب تصادفی خانوارها براساس رقم آخر تلفن خانه ها.
گزینه الف؛ زیرا ممکن است در یک شهر یک تعداد از اعداد برای زقم شماره اول وجود نداشته باشند.